اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٣٦

وقتى زهد را از اين ديدگاه مورد ارزيابى قرار دهيم و آن را بر نحوه مصرف مواهب الهى منطبق سازيم، به اين نتيجه مى‌رسيم كه، انسان زاهد، اشياء و نعمتها را براى ارضاى تمايلات نفسانى و خواسته‌هاى شهوانى خود، مصرف نمى‌كند، بلكه با توجّه به عدم دلبستگى او به مظاهر دنيوى، مصرف او صرفاً جنبه انجام وظيفه و عمل به تكليف دارد.
به عبارت ديگر، او نيز همچون ديگران از لذايذ مادّى بهره‌مند است؛ ليكن افق ديد او آنچنان وسيع است كه همانند دنيا پرستان، تنها جلو پاى خود را نمى‌بيند، كه آينده‌هاى دور و جهان آخرت را نيز در نظر دارد. از نعمتهاى موجود در اين جهان نه به خاطر خوشگذرانى و هرزگى، بلكه به عنوان وسيله‌اى براى رسيدن به آن سعادت جاويدان استفاده مى‌كند و پرواضح است، كه مصرف با چنين بصيرتى چقدر با مصرف دنيا پرستانه متفاوت است. تفاوت راه ببين از كجاست تا به كجا؟! حضرت على عليه‌السلام، تفاوت حال زاهدان تقوا پيشه و دنيا پرستان را در استفاده از مواهب و تجمّلات زندگى، چنين ترسيم فرموده است:
«وَاعْلَمُوا عِبادَاللَّهِ أَنَّ الْمُتَّقينَ ذَهَبُوا بِعاجِلِ الدُّنْيا وَ اجِلِ الْاخِرَةِ، فَشارَكُوا أَهْلَ الدُّنْيا فى‌ دُنْياهُمْ وَ لَمْ يُشارِكْهُمْ أَهْلُ الدُّنْيا فى‌ اخِرَتِهِمْ، سَكَنُوا الدُّنْيا بِأَفْضَلِ ما سُكِنَتْ وَ أَكَلُوها بِأَفْضَلِ ما أُكِلَتْ، فَحَظُوا مِنَ الدُّنْيا بِما حَظِىَ بِهِ الْمُتْرَفُونَ وَ أَخَذُوا مِنْها ما أَخَذَهُ الْجَبابِرَةُ الْمُتَكَبِّرُونَ، ثُمَّ انْقَلَبُوا عَنْها بِالزَّادِ الْمُبَلِّغِ وَالْمَتْجَرِ الرَّابِحِ» «١» و شما اى بندگان خدا! بدانيد كه متقيّان، نقد دنيا و آينده آخرت را يك جا بردند؛ با دنياداران در دنياشان شركت جستند، بى‌آن كه اهل دنيا را در آخرت آنان سهمى باشد. سكونت در دنيا و مصرفشان، بهترين نوع سكونت و مصرف است. از همانى كه مترفين بهره مى‌برند، بهره‌مندند. به دستاوردهايى همانند دستاورد خودكامگان مستكبر، دست مى‌يابند، سپس با توشه‌اى رساننده و كالايى اخلاق اقتصادى(ج‌١) ١٤١ الگوى مصرف از نظر اسلام ص : ١٢٥ پرسود از اين جهان، رخت برمى‌بندند.
٤- قناعت: «قناعت» به معناى راضى شدن به كم و اكتفا نمودن به مقدار محدودى از