آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٦٩

خلقت آنان تغيير ايجاد مى‌كند. در حالى كه ما مى‌دانيم اهل كتاب به راه كفر خود ادامه دادند و اين عذاب نيز شامل حال آنان نشد.
ايشان در پاسخ به اين اشكال، جواب عالمان را به نقل زير مى‌كند:
بعضى گفته‌اند چون برخى از اهل كتاب ايمان آوردند اين عذاب برداشته شده است.
برخى ديگر اين آيه را به گونه‌اى معنوى تفسير كرده‌اند كه مراد از آن را تغيير در صورت معنوى و باطنى آنان دانسته‌اند، و گفته‌اند كه منظور آن است كه آنها در راه ضلالت و گمراهى خود، به هلاكت معنوى و عدم راهيابى به هدايت گرفتار خواهند شد.
عده ديگرى نيز تحقق اين عذاب را در آخرت دانسته‌اند.
ايشان همچنين اقوال ديگرى را نقل مى‌كند. در پايان نظر خويش را ابراز مى‌دارد كه ممكن است منظور از «وجوه» در اين آيه «رؤساى اهل كتاب» باشند و خداوند آنان را به هلاكت تهديد نموده باشدو يا منظور هلاكت خود شخص باشد نه صورت ظاهرى‌اش. و براى هر كدام از اين دومعنا، شواهد و قراينى را يادآور مى‌شود. «١» تفسيرهاى مشهور اهل سنت‌ لطائف الاشارات‌ نام معروف اين تفسير، تفسير قشيرى است. اين تفسير به زبان عربى و در سه جلد چاپ شده و سبك آن عرفانى- تربيتى است.
روش تفسيرى مؤلف: مفسّر مزبور، پيش از اين كتاب، تفسيرى به نام «التيسير فى التفسير» با روش معمول نگاشته است كه بيشتر به لغت، ادبيات، اسباب نزول و اخبار و قصص توجه داشته، ولى در اين تفسير از روش خود عدول كرده و تلاش نموده تا در تفسير آيات، به روش عرفا و اصحاب اشاره عمل كند و آيات قرآن را با معناى با طنى آن تبيين كند و خواننده را به جنبه‌هاى عرفان عملى و اخلاقى توجه دهد. گفتنى است كه مؤلف در اين تفسير، به منظور تقويت روش خود از روايات و اشعار، بيشترين سود را برده است.