علوم قرآن در اختيار كسى است كه روايات، او را اميرالمؤمنان على عليه السلام معرفى نموده‌اند. «١» و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز درباره آن حضرت فرمود:
«عَلىٌّ مَعَ الْقُرْآن وَالقرآن مَعَ عَلىٍّ وَ لَنْ يَفْتَرِقا حَتّى يَرِدا عَلَىَّ الْحَوْضَ» «٢» على با قرآن است و قرآن (نيز) با على است و هرگز از هم جدا نخواهند شد تا كنار حوض نزد من آيند.
زرقانى نقل مى‌كند على عليه السلام در حال خطبه قسم مى‌خورد، آنچه ازكتاب خدا از من سؤال كنيد به شما خبر خواهم داد و من مى‌دانم كه هر آيه در چه وقت و كجا نازل شده و است. «٣» ابونعيم در حليه از ابن مسعود نقل مى‌كند كه قرآن بر هفت حرف نازل شده هر و كدام ظاهرى دارد و باطنى؛ و ظاهر و باطن همه آن نزد على بن ابيطالب عليه السلام است. «٤» اينك به معرفى سه تن از مفسران مشهور صحابه كه روايات تفسيرى بيشترى از آنان نقل شده‌است، مى‌پردازيم.
ابن عباس‌ عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب، معروف به «ابن عباس» سه سال و به قولى پنج سال پيش از هجرت متولد شد و هنگام رحلت آن حضرت سيزده يا پانزده ساله بود. مورخان تاريخ وفاتش را سال ٦٨ هجرى ثبت كرده‌اند. «٥» كسب فيض از رسول خدا (ص)
ابن عباس گرچه زمان كوتاهى پيامبر را درك كرد ولى از آن جهت كه پسر عموى رسول اكرم صلى الله عليه و آله است و هم به خاطر آنكه خاله‌اش (ميمونه) همسر آن حضرت بود با