آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ١٠٠

آيات پرداخته است. به عنوان مثال ايشان در تفسير سوره حمد ابتدا، هفده نام اين سوره را برشمرده و به توضيح تك تك آنها مى‌پردازد، پس از آن به تفسير مفردات و آيات پرداخته و وجوه اعراب و قرائت و ديگر جهات ادبى آن را مورد بحث قرار داده است، احاديث فراوانى در فضيلت تسميه به نام خدا نقل كرده است؛ و در ضمن بحث فقهى زيبايى ثابت كرده «بسم الله» جزئى از سور قرآن است.
از امتيازات مهم ديگر اين تفسير، پرهيز از اسرائيليات است. مؤلف كوشيده است تا روايات ساختگى كه در كتب اهل سنت آورده شده را با توجه به روايات معصومان عليهم السلام به نقد كشيده و اشكالات آن‌ها را روشن نمايد. به عنوان نمونه در ذيل آيه ٩٦ سوره بقره، به احاديث ساختگى در مورد هاروت و ماروت كه در كتب روايى اهل سنت آمده است اشاره نموده و آنها را با استناد به حديثى از امام رضا عليه‌السلام مبنى بر پاك و مطهر بودن فرشتگان از جميع زشتيها و ناپاكيها مورد نقد قرار مى‌دهد.
فضائل اهل بيت عليهم السلام در اين تفسير جايگاه ويژه‌اى دارد، به همين جهت مى‌توان اين تفسير را يك تفسير ولايى ناميد. در اين رابطه، تفسير آيه «يا ايُّها الرَّسولُ بَلِّغْ ما انْزِلَ الَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ...» «١» و آيه «انَّما وَليُّكُمُ اللّهُ وَرَسوُلُهُ وَ ..» «٢» نمونه‌هاى كاملى خواهند بود. او در تفسير آيه اوّل با نقل روايتى از كتب تفسيرى اهل سنت مطلب را آغاز نموده و پس ازآن ادلّه خود را مى‌آورد. سپس داستان تاريخى غدير را بانقل رواياتى به شكل كامل آورده و اشعارى را در اين زمينه نقل مى‌نمايد.
شرح حال مؤلف: مَولى «٣» فتح‌الله فرزند مولى شكرالله كاشانى از فقها و متكلمان و مفسران قرن دهم بوده است كه در دوره شاه طهماسب صفوى مى‌زيسته و از شاگردان «على بن حسن زوّاره‌اى» مفسّر مشهور است.
وى دو كتاب ديگر نيز در زمينه تفسير دارد، يكى «خلاصةالمنهج» و ديگرى «زبدةالتفاسير» كه به زبان عربى نوشته شده است. از جمله تأليفات ديگر او شرح نهج‌