خلاصه‌ عده‌اى از دانشمندان اسلامى در قرن دوم هجرى به امر تفسير قرآن مشغول بوده‌اند. ولى اثرى از نوشته‌هاى بيشتر آنان باقى نمانده است. از دانشمندان شيعى اين گروه مى‌توان از ابان بن تغلب، ابوبصير، ابو حمزه ثمالى نام برد. سفيان بن عُيَيْنه، ابى سلّام و ... نيز از مفسران اهل سنت در اين قرن مى‌باشند.
يكى از تفسيرهاى بسيار با ارزش شيعه در قرن سوم و چهارم، تفسير فرات كوفى ا ست كه در زمان امام رضا، امام جواد و امام هادى عليهم السلام با استناد به روايات آنها و امامان پيش از آنها تدوين شده وهم اكنون موجود است، اين تفسير، نقلى محض و بيشتر در شأن اهل بيت عليهم السلام و فضيلت آنان مى‌باشد.
از تفسيرهاى ديگر شيعه، تفسير على بن ابراهيم است. اين تفسير نيز، يك تفسير روايى محض است كه روايات آن با واسطه بسيار كم از ائمه عليهم السلام نقل شده است. تفسير على بن ابراهيم، منبع مورد اعتمادى براى كلينى بوده، بطورى كه روايات فراوانى از آن نقل كرده است.
تفسير ديگر، تفسير عياشى است، محمد بن مسعود، مؤلف اين تفسير از دانشمندان بزرگ شيعه بوده كه در احيا و گسترش علوم دينى و برگزارى جلسات علمى، كوشش زياد نموده است.
مفسران عاليقدر ديگرى مانند فضل بن شاذان، حسن بن محبوب، ابن بابويه داراى تفسير بوده‌اند ولى از تفسيرهاى آنها اثرى دردست نيست.