آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ١٨
البته تعيين اولين كتاب تدوين شده در زمينه علوم قرآنى كار دشوارى است، هرچند برخى كتاب «الحاوى فى علوم القرآن» تأليف محمدبن خلف بن مرزبان در قرن سوم را به عنوان اولين اثر مدوّن در اين رشته دانستهاند و معتقدند كه او اولين بار اصطلاح علوم قرآنى را بكار برده است. «١» امّا آنچه مسلم است بحث از علوم قرآنى همانگونه كه گفته شد از صدر اسلام مطرح بوده و چنانكه مشهور است حضرت على (ع)، ابوالاسوددوئلى را مأمورتنظيم علم نحو نمود تابدين وسيله از اشتباه قرائت كلمات قرآنى جلوگيرى شود و اين خود مقدمه بوجود آمدن علم اعراب قرآن گرديد.
كتب علوم قرآنى در رابطه با علوم قرآنى، كتابهاى ارزشمندى توسط دانشمندان اسلامى نوشته شده است. «٢» در اينجا به تعدادى از كتب مشهور اشاره مى شود:
١- «البرهان فى علوم القرآن» نوشته بدرالدين زركشى: نويسنده اين كتاب، علوم قرآنى را به ٤٧ نوع تقسيم كرده و هر كدام را بطور مفصل مورد بحث و بررسى قرار داده است. كتاب ياد شده در قرن هشتم ه. ق تدوين شده است.
٢- «الاتقان فى علوم القرآن» نوشته جلال الدين سيوطى: مؤلف اين كتاب هشتاد نوع از علوم مربوط به قرآن را مورد بررسى قرار داده كه مورد استفاده مفسران، محققان و پژوهشگران علوم قرآنى و تفسير مى باشد. اين كتاب در قرن نهم ه. ق در دو جلد تدوين شده است.
٣- «مناهل العرفان فى علوم القرآن» نوشته محمد عبدالعظيم زرقانى: اين كتاب در دوجلد و شامل هفده مبحث است كه در هر يك بخشى از علوم قرآنى مورد بحث قرار گرفته و نتايج خوبى را به دست مى دهد.