آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٦٠

صراحت يادآور شده‌اند كه اين عمل يهوديان حتى مخالف نص كتاب خودشان و به خاطر حسادت بوده است.
طبرى ذيل آيه «فَالْقى‌ عَصاهُ فَاذا هِىَ ثُعْبانٌ مُبينٌ» «١» به نقل از وهب بن منبّه مى‌نويسد:
«عصاى موسى در شكل اژدهايى به مردم حمله‌ور شد؛ مردم از او شكست خوردند و در اين حادثه ٢٥ هزار نفر انسان كشته شد.» «٢» يكى از منابع اوليه نقل افسانه غرانيق همين تفسير طبرى است. وى ذيل آيه ٥٢ سوره حج نقل مى‌كند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در يكى از محافل پرجمعيت قريش نشسته بود و آرزو مى‌كرد كه چيزى از جانب خدا نازل نشود كه مايه تنفر و رنجش مشركان قريش گردد. در اين حال، سوره والنّجم به پيامبر نازل گرديد و پيامبر آن را قرائت نمود، وقتى به آيه «افَرَايْتُمُ اللَّاتَ و الْعُزَّى وَ مَناةَ الثَّالِثَةَ الْاخْرى» «٣» رسيد شيطان دو كلمه «تِلْكَ الْغَرانيقُ الْعُلى وَ انَّ شَفاعَتَهُنَّ لَتُرْتَجى‌» را بر او القا كرد و پيامبر آن را خواند، سپس سوره را به پايان رساند و در آخر سوره سجده كرد و همه حاضران (مسلمان و مشرك) سجده كردند و ...
و همگان خوشحال شدند و گفتند آلهه ما براى مانزد خدا شفاعت مى‌نمايند.
نقل اين افسانه ساختگى كه هيچ‌گونه ريشه‌اى در سخنان صحابه در قرن اول ندارد و همچنين با اصل اوليه عصمت پيامبران درتبليغ وحى الهى سازگار نبوده و با سيره پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در مبارزه سرسختانه با مشركان و بتهاى آنان نيز هيچ سازشى ندارد، نشانگر تأثير احاديث ساختگى بر نقليات طبرى است.
٣- عدم عنايت به مسائل ولايى «٤»: با وجود آيات فراوان قرآن در شأن اهل بيت عصمت عليهم السلام و توصيه قرآن شريف به اداى حق رسالت با مودّت ورزيدن به خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله، درتفسير طبرى به اين جنبه عنايت نشده و در مورد آياتى كه ناظر به امامت و مقام اهل بيت عصمت است يا فقط به نقل اقوال بسنده كرده و هيچ اظهار نظرى نمى‌كند