آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ١١٢

وى در سال ١١٣٧ ه. ق در بروسه از دنيا رفته است.
روح المعانى فى تفسير القرآن‌العظيم و سبع‌المثانى‌ نام معروف آن «تفسير آلوسى»، به زبان عربى و سبك آن، كلامى، فلسفى، ادبى و فقهى است. «١» تفسير روح المعانى از تفسيرهاى قرن سيزده ه. ق محسوب مى‌شود.
ترسيمى كلى از روح المعانى: تفسير آلوسى با مقدمه‌اى طولانى پيرامون هفت موضوع از مباحث علوم قرآنى شروع ميشود، كه عبارتند از: معناى تفسير و تأويل، علوم مورد نياز مفسّر و معناى تفسير به رأى، نامهاى قرآن، غير مخلوق بودن آن، بحث از حديث «سبعة احرف»، جمع و ترتيب قرآن و بيان وجوه اعجاز آن.
دريك ديد كلّى بايد گفت «روح المعانى» تفسيرى است جامع كه به تبيين معانى قرآن و ذكر ظرايف آن توجه بسيار دارد، نظريات و اقوال را نقل ومورد نقّادى قرار ميدهد؛ بويژه در نقل آراى معتزله و شيعه. از اين رو، در دفاع از عقايد اشاعره، تلاش زيادى كرده است. همچنين به مسائل ادبى، كلامى و فقهى توجه شايان دارد، اخبار و روايات را نقل و اسرائيليات را به نقد مى‌كشد، به مسائل عرفانى و ذوقى در بخش جداگانه‌اى تحت عنوان «من باب الاشاره فى الايات» اهميت مى‌دهد. تفسير وى متأثر از «فخررازى» و «ابى سعود» بوده و در قرن معاصر، بسيار مورد توجه مفسران‌قرار گرفته است. از طرفى بحثهاى موضوعى فراوان دارد وبه عنوان تفسير مبسوط و جامعى شناخته شده است. «٢» شرح حال مؤلف: ابو ثناء شهاب الدين سيد محمود افندى آلوسى بغدادى در سال ١٢١٧ ه. ق در كرخ بغداد به دنيا آمد او در زمان حياتش، شيخ العلماى عراق بود. از كوچكى حرص و ولع زيادى به فراگيرى علوم داشت، بطورى كه در زمان خود، جامع منقول و معقول گرديد. وى تدريس و تأليف را از سيزده سالگى آغاز كرد و وقتى تفسيرش را به اتمام رساند، در سال ١٢٦٧ ه. ق راهى قسطنطنيه شد و آن را به سلطان‌