هر يك از آنان به ترتيب مكتبهاى تفسيرى مكه، مدينه و عراق را بنيان نهادند كه به شرح حال برخى از آنان مى‌پردازيم.
مفسّران مكّه‌ مفسران مكه كه اسامى آنها درمنابع «تاريخى» و «رجالى» آمده است، عبارتند از:
«سعيدبن جبير»، «مجاهد»، «عكرمه»، «طاووس» و «عطاء».
سعيد بن جبير: او در اصل، آفريقايى و داراى ويژگيهاى برجسته و پسنديده انسانى بود. از تفسير به رأى بيمناك بوده و از آن خوددارى مى‌كرد. ابن عباس او را مطمئن‌ترين حجّت و سند دينى معرفى مى‌كرد و مردم را براى فراگيرى معارف و تفسير به وى ارجاع مى‌داد. «سعيد بن جبير» از ارادتمندان اهل بيت عليهم السلام بود و بدين جهت مورد خشم حجاج بن يوسف واقع گرديد و پس از پافشارى بر اعتقادات خالصانه خود و بحث و مناظره با حجاج به وسيله او به شهادت رسيد. «١» مجاهد بن جبر مكّى: او روايات تفسيرى خود را از اميرمؤمنان عليه السلام و ابن عباس نقل كرده است. در تفسير قرآن بيشتر از ديگر مفسران عصر خود جسارت و جرأت داشت و درمعناى برخى از آيات به تشبيه و تمثيل معتقد بود و مى‌گفت ظاهر اين آيات به عنوان مثال و تشبيه است ولى مقصود اصلى چيز ديگرى است. خطّ مشى مجاهد و شيوه او زير بناى روش تفسيرى معتزله به شمار مى‌آيد. از اين رو گروهى از مفسران اهل سنت به خصوص عده‌اى از اشعريها از اعتماد به تفسير او خوددارى مى‌ورزند. «٢» عكرمه: او غلام ابن عباس و شاگرد وى بود. او با اينكه رأى خوارج را داشت ولى نسبت به امام باقر عليه السلام علاقه خاصى داشت و هميشه با آن حضرت مأنوس بود.
هنگام مرگ عكرمه، به امام باقر عليه السلام گفتند كه اجل عكرمه فرارسيده است. حضرت فرمود:
«اگر به او دسترسى داشتم به او سخنى مى‌آموختم كه طعمه آتش نگردد.» «٣»