آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٩٦

فضيلت قرائت آنها مى‌پردازد، آن گاه به نامهاى سوره اشاره كرده و اخبار مربوط به آن را ياد مى‌كند. رواياتى كه بطور كلّى نشانگر محتواى سوره يا مطالب عام درباره سوره است، در همين قسمت آمده و سپس يك يا چند آيه آورده شده و به تفسير آنها بر اساس شيوه تفسيرنگارى نقلى پرداخته است. البته ابن كثير از تفسير آيات به وسيله ديگر آيات نيز بهره جسته و در مقدمه كتابش به تفسير قرآن به قرآن اشاره كرده است. «١» او در تبيين واژه‌ها و تشريح معانى ريشه‌اى كلمات، به لغت عرب و اشعار شاعران استناد مى‌جويد، و در توضيح و تفسير آيات به اقوال مفسران نيز پرداخته، گاه به نقد آنها دست مى زند. ابن كثير به مباحث كلامى با تمايلات اشعرى پرداخته است. و مباحث فقهى در جاى جاى تفسير او ديده مى‌شود وى در نظريات فقهى خود، تحت تأثير «ابن تيميه» بوده است.
اسرائيليات و تفسير ابن كثير: ابن كثير معتقد است كه در تفسير، بايد از اسرائيليات دورى گزيد. وى در اين راه نيز تا حد زيادى موفق بوده و خود درباره عقيده‌اش مى‌گويد:
«شيوه من درباره اسرائيليات در اين تفسير، روى برتافتن از بسيارى از چيزهايى است كه آنان (اهل كتاب) نقل كرده‌اند، چون نقل بسيارى از آنها به خاطر دروغها و تحريفها و تبديلها كه در آن آثار رواج يافته است، جز تضييع عمر اثرى نخواهد داشت.» «٢» اهل بيت درتفسير ابن كثير: آيات قرآن بر اساس روايات متقن فريقين و احاديث صحاح اهل سنّت با اسناد معتبر آكنده از فضايل على عليه السلام و بزرگداشت مقام اهل بيت عليهم السلام است.
ابن كثير كه به عنوان مفسّر قرآن، بايد تبيين‌گر حقايق قرآن باشد، براساس تعصب خاص خود (خواسته يا نا خواسته) به تحريف، تبديل و كتمان حقايق مى‌پردازد. براى نمونه مى‌توان به تفسير آيات انذار «٣»، اكمال دين «٤»، تبليغ «٥» و ولايت «٦» مراجعه كرد.