آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٨٦
را بر محور وجودش بچرخان. «١» ولى متأسفانه، همين فخر رازى در موارد بسيارى نيز به كتمان حقايق پرداخته و آيات نازل شده در حق حضرت على عليه السلام راكه بيشتر به جنبه خلافت آن حضرت بر ميگردد، به گونهاى خلاف واقع توجيه كرده است. او ذيل آيه اكمال «٢» تلاش بيهوده مىكند تا ثابت كند كه اين آيه، درباره آن حضرت نازل نشده است. و ذيل آيه تبليغ «٣» نيز به همين منوال عمل كرده است. در برخى موارد همچون آيه انذار «٤» و آيه شهادت «٥» نيز به گونهاى تحريفگرانه مىگذرد كه گويى اصلًا شأن نزول اين آيات به على عليه السلام مربوط نمىشود. «٦» نظير اين موارد در ديگر كتب فخر رازى فراوان است و اين چيزى جز دفاع از عقيدههايى كه قبلًا در مسأله خلافت انتخاب كرده، نيست.
زندگى مؤلف: وى معروف به «ابن الخطيب» بوده و در سال ٥٤٣ ه. ق يا ٥٤٤ در شهر رى به دنيا آمده است. فراگيرى علوم اسلامى را نزد پدرش كه فقيه و متكلمى نامى بود، آغاز كرده و جهت تكميل دانش خود، راهى مراغه و به احتمالى نيشابور شده است.
تفسير و ساير كتابهاى وى نشان از وسعت معلومات او در علوم مختلف اسلامى دارد.
فخر رازى در سال ٦٠٥ ه. ق در خوارزم به سختى بيمار شد، از اين رو به هرات بازگشت و سرانجام پس از ماهها بيمارى در اول شوال سال ٦٠٦ ه. ق وفات كرد. «٧»