آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٨٣

به هيچ وجه يادآور نزول آن درباره حضرت على عليه السلام نمى‌شود و تحريف مى كند و يا به سكوت مى‌گذرد از جمله در ذيل آيه اكمال «١» و آيه تبليغ «٢» به‌گونه‌اى تحريف‌گرانه رد مى‌شود و آيه «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَشْرى‌ نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ ...» «٣» را درباره صهيب بن سنان مى‌شمرد و با آيات ديگرى نيز اين گونه عمل مى‌كند.
گاهى هم به نزول آيه در مورد حضرت على عليه السلام تصريح كرده و حتى دفاع مى‌نمايد.
از جمله ذيل آيه مودّت، «٤» علاوه بر تصريح به اين كه آيه درباره حضرت على، فاطمه و حسنين عليهم السلام است، روايات فراوانى در لزوم مودت و همراهى با آل على عليه السلام آورده است از جمله حديث معروف، «الا وَمَنْ ماتَز عَلى حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ ماتَ مَغْفوُراً لَهُ، الا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ ماتَ مُؤْمِناً مُسْتَكْمِلَ الايمانِ ...» «٥» به ظاهر دليل اين برخورد دوگانه زمخشرى و ديگر علماى اهل سنت آن است كه هر گاه نظرشان به خلافت بوده براى اين كه امام على عليه السلام مطرح نشود و حكومت خلفا خدشه دار نگردد، از ذكر فضيلت امام على عليه السلام خوددارى كرده‌اند ولى هرگاه اهل بيت عليهم السلام بدون در نظر گرفتن حق حكومت، مد نظرشان بوده است، فضايل و كمالاتشان را نقل كرده‌اند و برمحبت آنان تصريح نموده‌اند.
كشاف و علوم بلاغى: يكى از مهمترين ويژگيهاى تفسير زمخشرى، جنبه‌هاى بلاغى، ادبى آن است. در به كارگيرى دانش بلاغت در تفسير آيات و تشريح جنبه هاى بلاغى قرآن، چنان هنرمندانه است كه مخالفين سرسخت زمخشرى را واداشته تا او را بستايند. زمخشرى معتقد است كه براى رسيدن به اعماق قرآن و غواصى در ژرفناى كلام الهى، هيچ علمى به اندازه دو دانش ويژه قرآن (معانى وبيان) دخالت ندارد. «٦» حكايت زندگى او: محمود بن عمر بن محمد بن زمخشرى از متكلمان و مفسران‌