آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٧٤

اشاره مى‌كند و پس از آن، توجيه اعراب آيات، وبعد نوبت به بيان اسباب نزول مى‌رسد مرحله اساسى و مهم بحثها با عنوان «المعنى» در تبيين و تفسير كلمات آيات آغاز مى‌شود كه ضمن آن نقل روايات و اقوال و نقد و بررسى گفتار مفسران و بيان احكام استنباط شده از آيات الهى آمده است كه سرشار از تحقيقات علمى، اعتقادى، فقهى و ... مى‌باشد.
مجمع البيان در آينه نظرها: در مجموعه آثارى كه پيرامون قرآن نگاشته شده است، مجمع البيان از جايگاه بلندى برخوردار است كه شرح حال نگاران و تفسيرپژوهان بزرگ آن را از نظر جامعيت، استحكام مطالب، ترتيب و تنظيم، تبيين و تفسير روشن قرآن ستوده‌اند. ما در اينجا به نظر دو نفر از دانشمندان شيعه و اهل سنت اشاره مى‌كنيم.
شهيد اول مى‌نويسد:
كتاب مجمع البيان امام امين الدين طبرسى را روايت مى‌كنم، و آن كتابى است كه همانندش نگاشته نشده است. «١» شيخ شلتوت رئيس سابق دانشگاه الازهر مصر مى‌گويد:
مجمع البيان در ميان كتابهاى تفسيرى بى‌همتاست. اين تفسير با گستردگى، عمق و تنوع بخشها در باب بندى، ترتيب، نظم و پيرايش مطالب، داراى ويژگى و امتيازى است كه در ميان تفسيرهاى قبل از آن، بى‌نظير و در ميان آثار پس از آن كم نظير است. «٢» مرحوم طبرسى داراى دو تفسير ديگر به نام «الكاف الشاف» و «جوامع الجامع» است.
رَوْحُ الجِنان و رُوحُ الجَنان‌ نام معروف آن «تفسير ابوالفتوح رازى» نوشته حسين بن على خزاعى نيشابورى است.
گويش آن فارسى است نامى را كه مؤلف براى تفسير خود انتخاب كرده به معناى نسيم خوش بهشت و جان و دل است. «٣» تفسير ابوالفتوح در ميان تفسيرهاى كهن فارسى،