آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٥٩

او در موارد فراوانى، بحثهايى درباره قراءات گوناگون دارد و قرائت راجح به نظر خويش را مشخص نموده است. درمورد بحثهاى نحوى نيز به كلام نحويان كوفه و بصره استناد كرده و گاهى نيز نظر خويش را كه صائب تشخيص داده است با ادله آن توضيح مى‌دهد.
وى گاهى براى تفسير مفردات قرآن و يا بيان موارد نحوى و مانند آن به اشعار عرب تمسّك جسته و ابياتى را نقل مى‌كند.
در مسائل فقهى، ابتدا به مذهب شافعى عمل مى‌نموده ولى پس از مدتى مذهب فقهى مستقلى را بوجود آورد كه پس از وى نيز تا مدتها، مذهب او را دنبال مى‌كردند. او در شرح آيات احكام به شيوه خود عمل نموده است.
دقت در تفسير طبرى: با وجود تبحّر طبرى د رعلومى مانند ادبيات عرب و تفسير و فقه و با وجود تمجيدى كه از طبرى و تفسيرش توسط برخى دانشمندان صورت گرفته است، بايد اذعان داشت كه نقاط ضعفى نيز در تفسير وى وجود دارد كه از اهميت و عظمت تفسير وى به شدت كاسته است. تعدادى از اين موارد عبارتند از:
١- نقل روايات از راويان ضعيف: طبرى در نقل روايات خود، گاهى روايت را از راويانى نقل نموده است كه حتى به نظر ديگر علماى اهل سنت مورد اعتماد نبوده‌اند. «١» ٢- وجود اسرائيليات و اخبار خرافى: برخى از صحابه و تابعين در موضوعاتى مانند خلقت جهان، تاريخ پيامبران و ديگر حوادث تاريخى به عالمان اهل كتاب كه مسلمان شده بوده‌اند، رجوع نموده و افكار آنان راكه متأثر از تورات و انجيل تحريف شده بود، فراگرفته و نقل مى‌كردند. طبرى نيز از علمايى است كه به اين نقلها اعتماد كرده و آنها را در تفسير خويش وارد نموده است. به عنوان نمونه مى‌توان به داستان ذبح اسماعيل اشاره كرد.
روايت سازان يهود تلاش كرده‌اند تا با آشنايى باتفاسير و مفسران ٧٠ تفسيرالتفاسير ص : ٧٠ جعل روايات، «ذبيح» را اسحاق، پدر يعقوب جلوه داده و به خيال خودشان نياى بزرگ يهوديان را به عنوان ذبيح معرفى كنند و اين افتخار را از دست اسماعيليان بگيرند. طبرى نيز متأسفانه تحت تأثير اين جوسازى قرار گرفته و سخن آنان را پذيرفته است؛ در حالى كه ديگر مفسران اهل سنت از جمله ابن كثير به‌