آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ٥٤

در اين كتاب، بعد از نقل رواياتى در مورد قرآن و موضوعات علوم قرآنى به تفسير آيات پرداخته و به ترتيب، روايات مربوط به هر يك را ذكر كرده است. تفسير عياشى موجود تا انتهاى سوره كهف ادامه يافته و در مجموع ٢٦٨٠ روايت را نقل كرده است. «١» مؤلف تفسير: نويسنده اين تفسير محمد بن مسعود بن عياش، كنيه‌اش ابو نصر و معروف به عياشى است. وى يكى از بزرگان شيعه و از استوانه‌هاى علم حديث و تفسير به شمار مى‌آيد. همه دانشمندان بر عظمت، بزرگوارى، فراوانى دانش و مورد اطمينان بودن او نظر دارند. او دراحيا و گسترش علوم دينى بسيار جدى و كوشا بود و سيصد هزار دينار را كه از پدرش به او ارث رسيده بود، در اين راه مصرف كرد. خانه او محل بحث و درس دانش‌پژوهان و طلاب علوم دينى بود و علاوه بر جلسه‌هاى خصوصى كه براى خواص و شاگردان خود داشت، جلسه‌اى نيز براى عوام و توده مردم برگزار مى‌كرد.
عياشى حدود دويست كتاب در رشته‌هاى مختلف تأليف كرد و در سال ٣٢٠ ه. ق به رحمت ايزدى پيوست. «٢» علاوه برچند تفسير ياد شده، دانشمندان آن زمان كتابهاى تفسيرى ديگرى نيز به رشته تحرير در آورده‌اند، ولى متأسفانه در گذر ايّام از بين رفته است. از جمله مفسرانى كه در آن عصر دست به تأليف كتابهاى تفسيرى زده‌اند، ولى كتابهايشان به دست ما نر سيده، عبارتند از:
١- فضل بن شاذان نيشابورى از فقها و متكلمان شيعه و از اصحاب امام رضا و امام جواد عليهما السلام.
٢- على بن اسباط بن سالم كوفى.
٣- حسن بن محجوب بن سرّاد (زرّاد) كوفى.
٤- على بن حسين بن موسى معروف به ابن بابويه (پدر شيخ صدوق).
٥- محمد بن على بن حسين بن موسى معروف به شيخ صدوق از بزرگان دانشمندان شيعه.