آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ١٠٨

شانزده باب پيرامون موضوعات مختلف علوم قرآنى به بحث مى‌نشيند و بعد از آن وارد تفسير آيات مى‌شود.
شرح حال مؤلف: سيد هاشم سليمان حسينى بحرينى از مفسران، محدثان، فقيهان برجسته قرن يازدهم هجرى است كه از خود تأليفات بسيارى در زمينه‌هاى گوناگون به جا گذاشته است.
تاريخ تولد و چگونگى تحصيل و تعليم و تعلّم مرحوم بحرانى و زمان توقف وى در نجف روشن نيست و كتابهاى رجالى شيعه از شرح جزئيات زندگى او خالى است.
نكته برجسته حيات او بجز تأليفات فراوانش كه نشانگر گستردگى آگاهيهاى وى مى‌باشد دو چيز است، يكى شهرت او در امر به معروف و نهى از منكر و قطع دست حكام جور و نشر احكام متعالى اسلام در بحرين و ديگرى مرتبه تقوا، ورع و عدالت او، بطورى كه صاحب جواهر در معناى عدالت به او و «مقدس اردبيلى» مثل زده است.
وى در سال ١١٠٧ ه. ق وفات يافت و در قريه «توبل» به خاك سپرده شد. «١» كنز الدقائق و بحر الغرائب‌ مؤلف اين تفسير: «ميرزا محمدبن محمد رضا القمى المشهدى» است. تفسير وى از تفسيرهاى قرن دوازدهم هجرى محسوب مى‌شود. گويش آن عربى است. سبك تفسير، نقلى، ادبى بوده و درنوع خود تفسير جامعى است. «٢» منابع كنز الدقائق: او از انوارالتنزيل بيضاوى در زمينه بحثهاى ادبى، بيشترين استفاده را برده است و در ترتيب و باب‌بندى آن از اسلوب طبرسى در مجمع‌البيان الهام مى‌گيرد.
اضافه بر اينها، كشاف زمخشرى و حواشى شيخ بهايى نيز مورد استفاده او بوده است ولى در اين استفاده به نقل تنها قناعت نكرده، بلكه آنها را بسط و تفصيل داده يا تكميل‌