آشنايى با تفاسير و مفسران

آشنايى با تفاسير و مفسران - علامی، ابوالفضل؛ فرقانی، قرت الله؛ حسینی، على - الصفحة ١٠١

البلاغه به زبان فارسى بانام «تنبيه الغافلين و تذكرة العارفين» و ترجمه كتاب «احتجاج» شيخ طبرسى است كه آن را «كشف الاحتجاج» ناميده است.
وفات وى در سال ٩٨٨ ه. ق اتفاق افتاد و در شهر كاشان به خاك سپرده شد.
تفسير القرآن الكريم‌ نام معروف آن تفسير ملّا صدرا مى‌باشد كه به زبان عربى و در هفت جلد چاپ شده است.
تفسير القرآن الكريم در واقع مجموعه نوشته‌هاى تفسيرى مرحوم صدرالمتألهين است كه شامل سوره‌هاى حمد و بقره (تا آيه ٦٥)، آيه نور (از سوره نور)، سوره‌هاى يس، واقعه، حديد، جمعه، و چند سوره از جزء آخر قرآن مى‌باشد. صدرالمتألهين از مفسران قرن يازدهم هجرى قمرى است.
ترتيب نوشته‌هاى ملّا صدرا بر اساس تحقيق آقاى محمد خواجوى بدين گونه است.
تفسير آية الكرسى، آيه مباركه نور، تفسير سوره‌هاى طارق، اعلى، زلزال، يس، واقعه، حديد، جمعه، سجده، فاتحه و سرانجام سوره بقره كه آخرين تفسير اين عالم بزرگ است و تا آيه ٦٥ بيشتر تفسير نشده است.
صدرالمتألهين كتابى نيز تحت عنوان «مفاتيح الغيب» دارد كه به عنوان مقدمه تفسير خود تأليف كرده و همچنين «اسرار الآيات» او كه منتخبى از آيات كلام‌الله مجيد و بيان اسرار و رموز كتاب الهى است.
شيوه نگارش صدر المتألهين: ملّا صدرا در نگارش تفسير، روش ويژه خود را دارد، ابتدا مانند تفسيرهاى ديگر، معانى لغات و اعراب و اختلاف قرائتها را مى‌آورد و پس از آن، آراى عالمان و مفسران را با تلخيص و گزينش نقل مى‌كند و گاه به نقد و بررسى آنها مى‌پردازد، و در مرحله آخر، رأى خويش را ذكر كرده و استدلال خود رابيان ميكند. ذوق عرفانى و ژرفنگرى عقلانى او، در عباراتش هويداست و با توجه به آيات هم مضمون و نگرش به روايات، تفسيرى جامع پديد آورده است.
ناگفته نماند كه جهت و مبناى كار او كه همان حكمت متعاليه است بر تمامى رساله‌هاى تفسيرى او حاكم است، بخصوص در تفسير سوره حمد و بقره، اظهار مطالب عرفانى و