فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٤٣ - دوره دوم ضابطهمند شدن فقه سياسى در چارچوب فقه اجتهادى

بنابر نقل ابن‌العودى (شاگرد شهيد دوم) هدف استادش در اين سفر پرمشقت، كسب اجازه تدريس مدارس رسمى اهل سنت بوده است و ازاين‌رو در مدت توقف در قسطنطنيه به راهنمايى قاضى شهر به دفتر مخصوص مدارس علمى مراجعه و تدريس در مدرسه نوريه بعلبك را خود انتخاب مى‌كند و سپس به سلطان سليمان عثمانى معرفى و از طريق وى براتى براى شهيد ثانى صادر و شهريه وى در مدرسه نامبرده تعيين مى‌گردد. [١]

انزوا براى تحقق فقهى

شهيد ثانى با وجود احراز مقام علمى اجتهاد و شروع به تأليفات فقهى استدلالى در سن سى و سه سالگى، لكن از اظهار آن سخت خوددارى مى‌نموده و كتابهاى فقهى استدلالى خود را در ابتداى امر پنهان مى‌داشته است، شهرت فقاهتى شهيد دوم از سال (٩٤٨ ه‌. ق) آغاز گرديد و آن هنگامى بود كه مؤلفات وى مورد استقبال شايان قرار گرفت. [٢]

زندگى علمى منهاى سياست

شهيد ثانى شخصيتى است كه در حوزه فقاهتى شيعه، مقارن فوت محقق ثانى طلوع كرده و آوازه فقاهتى و كتابهاى وى در عصر خود به محافل علمى شيعه و از جمله حوزه‌هاى پررونق شيعه در ايران مى‌رسد، باهاله‌اى از ابهام سؤال‌انگيز همراه مى‌باشد.

با توضيحاتى كه در لابلاى گزارشهاى تاريخى از زندگى اين فقيه بزرگ ارائه داديم به وضوح روشن گرديد كه انگيزه‌هايى چون دورى از سلاطين، نپذيرفتن مقرريهاى دولتى، گوشه‌گيرى و نظاير آن نمى‌تواند زندگى منهاى سياست و انزواى وى از دولت مقتدر تشيع‌گراى صفوى را توجيه نمايد، بى‌شك اكتفا نمودن ذكر مباحث سنتى فقه در مسائل سياسى فقه شيعه در كتابهاى شهيد ثانى توجيهى كاملاً منطقى دارد.

از وى كه جانش همواره در خطر تعصبات قديمى بوده و تأليفاتش در معرض

[١] . همان، ص ٤٦٩.

[٢] . همان، ص ٣٧٤.