ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١١٦ - حفاظت نوجوانان از عوارض سوء اينترنت در آمريكا
عنوان خبرى تكان دهنده به چاپ رسيده است. در عينحال نمونههاى بسيارى از گلايههاى زنانى كه رابطه زناشويىشان با شوهرانشان به علّت استفاده بيش از حدّ آنها از سايتهاى ارائه دهنده تصاوير جنسى، مشكل پيدا كردهاند، منتشر شده است. جذب شدن اين شوهران به خودارضايى، از جمله گلايههاى همسرانشان است.
در حال حاضر، شركتهاى بسيارى در جهان، خدمات فيلترينگ اينترنت را ارائه مىدهند و روند كار آنها بدين شكل است كه با استفاده از روشهاى هوش مصنوعى (با كمك يك روبات نرمافزارى و روشهايى، مانند پردازش تصوير، پردازش زبان طبيعى و جستوجوى ساده در متن) به پيدا كردن سايتهاى حاوى مطالب جنسى و غيراخلاقى مىپردازند؛ البتّه در عموم آنها سايتهاى پيدا شده توسط عامل انسانى نيز بازديد مىشود تا از اشتباه احتمالى روش خودكار جلوگيرى شود.
برخى از محصولات فيلتركننده معروف اينگونه شركتها عبارتند از:
CyberPatrol, SmartFilter, IGear, iPrism, N ٢ H ٢, S ٤ F. Websense, Web Inspector, X- Stop.
با تمام اين فعّاليتها هنوز براى حفاظت خانوادهها از خطرات اينترنت، نياز به سرمايهگذارى و تحقيقات است. بهرغم پروژههاى تحقيقى زيادى كه در اينباره در دانشگاههاى معتبر آمريكا تعريف شده، همچنان اينترنت ناامن است و آموزش خانوادهها و كودكان، براى جلوگيرى از خطرات ناخواسته اينترنت، امرى الزامى مىباشد.
علاوه بر آمريكا كه سرمايهگذارى زيادى براى فيلترينگ داشته، در ساير كشورها نيز اين بحث مطرح است. در برخى كشورها عرضهكنندگان خدمات[١] اصلى اينترنت، مطابق با قوانين كشور خود، از فيلترهاى تجارى موجود استفاده مىكنند و از اينرو، عرضهكنندگان كوچكتر كه از طريق عرضهكنندگان بزرگ و اصلى كاربران سرويس مىدهند، نيازى به قرار دادن فيلتر ندارند. در برخى كشورهاى ديگر، همه عرضه كنندگان خدمات اينترنتى، از طريق مخابرات آن كشور به شبكه جهانى متّصل هستند و لذا با فيلتر شدن خطوط اصلى مخابرات، كلّيه عرضهكنندگان، فيلتر مىشوند.
در كشور ما هنوز سياست واحدى در اين زمينه به اجرا در نيامده است. هرچند مطابق با برخى قوانين كه به تازگى تصويب شده، محدوديتهايى براى فراهم كنندگان اينترنت ايجاد شده است، ولى بهكارگيرى فيلترهاى معتبر مورد استفاده در جهان يا ساخت و استفاده از فيلترهاى داخلى، هنوز در دستور كار همه عرضهكنندگان اينترنت قرار نگرفته است.
نكته قابل توجّه در اين بحث آن است كه از همان زمانى كه بيل كلينتون، نخستين قانون محدودكننده دسترسى به خدمات اينترنت را پيشنهاد كرد، اعتراضات گستردهاى از سوى طرفداران آزادى و تشكّلهايى نظير «اتّحاديه آزادىهاى حقوقى و اجتماعى» در آمريكا مطرح شد. اين اعتراضها جنبههاى مختلفى داشت و از ديدگاههاى گوناگونى مطرح مىشد؛ از جمله اينكه اصلًا چه تعريف واحدى مىتوان براى واژههاى غيراخلاقى، قبيح يا ناشايست يافت؟
يكى از قضّات «دادگاه عالى آمريكا»، قاضى پاترستوارت،[٢] در اينباره نوشت: شايد من هيچگاه نتوانسته باشم معناى دقيق و صحيحى را براى اينگونه واژهها بيابم؛ امّا با ديدن مصاديق عينى آنها، كاملًا متوجّهشان مىشوم. دو تن از قضّات آمريكايى، قاضى اكانير[٣] و قاضى اعظم رنكوايست،[٤] قانون فعلى براى نظارت را كافى به مقصود نمىدانند و معتقدند در اين قانون، بايد بازنگرى اساسى شود تا از تفسيرهاى نادرست اجتناب گردد. به نظر ايشان، حذف موارد غيراخلاقى را در اينترنت براى نوجوانها، با ممانعت كتابفروشها از اطّلاع رسانى گسترده به مشتريان نوجوان مقايسه شده است و اين در حالى است كه ديگر مشتريان اين كتابفروشىها دچار چنين ممانعتى نمىشدند. با اينهمه، رواج پيشنهاد مقرّرات محدودكننده اينترنت توسط دولتها، از زمانى آغاز شد كه نگرانى از تأثيرات مخرّب فرهنگى و اجتماعى اينترنت در ميان مردم، خصوصاً پدر و مادرها، به تدريج گسترش يافت. ارائه آمارهاى مراكز تحقيقاتى كه به از همپاشيدگى خانوادهها، به سبب تأثيرات غيرمستقيم استفاده سوء از اينترنت اشاره داشت، اين نگرانىها را تشديد مىكرد. همين تأثيرات اجتماعى بود كه دولتهاى غربى را به تدريج، به كاركردن درباره راههاى محدود كردن ورود به سايتها يا صفحات مشكوك واداشت.
نمونه اين راهها، پروژه فيلتر كردن اينترنت، به نام پروژه ارزيابى فيلتر كردن اينترنتThe Internet Filter Assessment Project ياTIFAP بود.
در فاصله آوريل تا سپتامبر سال ١٩٩٧ م. كارن. جى. اشنايدر كه خود نويسنده و رئيس يكى از كتابخانههاى بزرگ بود، اين پروژه را مديريت مىكرد. هدف آن، ايجاد محدوديت و دقّت در برنامههاى ارائه شده اينترنت در كتابخانههاى سراسر دنيا بود. ١٩ البتّه بهرغم چنين پرسشهايى، بسيار واضح است كه بسيارى از افراد، از اينترنت احساس خطر كردهاند، تا جايى كه به غير از ساخت وسايل محدود كننده و راه حلّ جلوگيرى يا كنترل براى فرزندان، توسط خود اينترنت، مقالههاى بسيارى حول اين محور عرضه شده كه والدين، خود چگونه عمل كنند تا به جاى كنترل تكنولوژيك فرزندان، خود نيز مستقيم بر آنها كنترل داشته باشند؟! از آن جمله مقالهاى است تحت عنوان: «آيا فرزند من در اينترنت امنيت دارد؟»
نمونههايى از راههاى ارائه شده در اين مقالات، عبارتند از:
١. حواستان به ساعتهاى خاصّى كه اينترنت شما باز است، باشد؛
٢. ترجيحاً كامپيوتر (رايانه) خود را در اتاقى قرار دهيد كه اكثر اوقات، خانواده در آن جمع هستند و عمومى تلقّى مىشود؛
٣. حواستان به قبضهاى مودم يا تلفن باشد و هرگونه شماره مشكوك را پيگيرى كنيد؛
٤. گاهى از فرزندتان بخواهيد تا در مورد آدرسهايى كه به آنها رجوع مىكند، برايتان توضيحاتى دهد؛[٥]
٥ .....
در همينباره برخى متخصّصان اروپايى و آمريكايى معتقدند كه بزرگترين خطر براى فرزندان، عدم اطّلاع آنان و سكوت بزرگترانشان مىباشد. آنها مىگويند كه در مرحله اوّل، بايد اطّلاعات كافى و لازم را در ارتباط با خطرات اينترنت و جستوجوهاى بىمورد و بدون مصرف، به فرزندان گوشزد كرد.