از دسته دوم روايات استفاده مى‌شود كه آل‌الله (ع) روز بيستم صفر وارد شهر مدينه شده‌اند. نهايت اين است كه در كلام اين دو بزرگوار، دو احتمال داده مى‌شود: يكى اينكه اهل بيت (ع) در روز بيستم، از دمشق به سوى مدينه خارج شده باشند و دوم اينكه، آنان در اين روز وارد مدينه شده باشند، در اين صورت، عبارت مجمل مى‌شود و ديگر هيچ‌كس توان استشهاد به آن را نخواهد داشت.

امّا دسته سوم تا ششم؛ هيچ گونه تعارضى بين اين روايات نيست؛ بلكه هر يكى مكمّل و مؤيّد ديگرى است و نتيجه مجموع اينها چنين است: امام سجّاد (ع) به همراه اهل بيت (ع) و نيز به همراهى سر مقدّس پدر از دمشق خارج شدند و امام سجّاد (ع) در همان روز، سر مبارك پدر را به بدن ملحق ساخت و در همين سرزمين با جابربن عبدالله انصارى ملاقات كردند.[١]

و امّا دسته هفتم كه مى‌گويند سر مقدّس حسين (ع) به همراه اهل بيت (ع) به مدينه برده و پس از آن به بدن ملحق شد؛ اين گزارش به طور اساسى پذيرفتنى نيست.

دو عامل مؤثر در سرعت سير

به نظر ما دو عامل بسيار مهم در سرعت سير اهل بيت (ع) دخالت داشته است:

١. آن داغ‌ديدگان هنوز مزار شهيدان خود را زيارت نكرده و آزادانه در كربلا مجلس سوگوارى تشكيل نداده بودند، حال كه خود مى‌توانستند مسير كاروان را تعيين كنند، دل آنها براى رسيدن به كربلا پر مى‌زد.

مهم‌تر اينكه، راز اصلى استحباب زيارت اربعين، در خود عدد چهل نهفته است؛

٢. دومين محرّك براى عجله داشتن و سرعت در سير، اين بوده است كه بايد هرچه زودتر اين سر به بدن ملحق شود، زيرا قطعاً مسامحه در اين امر، جسارت به سر مطهّر خواهد بود.

حركت شبانه‌

به گفته مورّخان، يزيد به نعمان‌بن بشير (كاروان دار) دستور داد، شبانه حركت كنند.[٢]

اين دستور يزيد چند علّت داشته است:

١. يكى اينكه با تظاهر به مهربانى بگويد: «آنها شب‌ها حركت كنند تا پس از اين همه رنج و مشقّت، از گرماى روز در امان باشند.»؛

٢. ديگر آنكه در مناطقى كه اكثريّت با حاميان بنى‌اميّه بود (بيشتر محدوده شام شامل عدّه‌اى بود كه از موضع جديد يزيد آگاه نبودند) به كاروانيان جسارت نورزند كه نتيجه اين عمل، تشديد خشم محبّان اهل بيت (ع) و در نتيجه، سست‌تر شدن حكومت يزيد شود؛

٣. حركت شبانه و آرام در محدوده كربلا، مدينه با حال و وضع آل‌الله (ع) سازگارتر بود، چون چندان عجله‌اى نداشتند، علاوه بر اينكه به اين وسيله، كاروان از حرارت خورشيد و گرماى روز آسيبى نمى‌ديد.