در زيارت عاشورا، به امام حسين (ع) اين‌گونه خطاب مى‌كنيم: «و الوتر الموتور». وتر به معناى «تنها و يكتا»، و موتور، به معناى «تنها شده» است. يك احتمال درباره اين معنا، يگانگى، منحصر به فرد بودن و بى‌بديل بودن حضرت است. احتمال ديگر اين است كه حضرت تنهاست و در اين تنهايى، «موتور» است؛ يعنى حضرت با نقشه و برنامه‌ريزى، تنها شده است؛ به خصوص اگر توجّه داشته باشيم كه درگيرى سيّدالشّهدا (ع) مخفيانه نبود كه مسلمانان از آن بى‌خبر باشند. يزيد بعد از مرگ معاويه به استاندار «مدينه» نامه نوشت كه بايد از حسين بيعت بگيرى و الّا او را بكش و سرش را بفرست.

حضرت بيعت نكردند و با تدبير از مدينه خارج شدند؛ در «مكّه» براى مسلمانان نامه دعوت نوشتند و آنها را مطلّع كردند، علاوه بر اين، مكّه محلّ رفت و آمد مسلمانان بود و اخبار از آنجا منتشر مى‌شد. بعد هم يزيد، عدّه‌اى را فرستاد تا حضرت را در مكّه ترور كنند و توصيه كرد كه حتّى اگر دست حضرت به پرده كعبه بود، او را بكشيد، بنابراين حضرت در هشتم ذى‌حجّه، در حالى‌كه همه مُحرِم مى‌شدند، كاملًا با سر و صدا و با حالتى كه همه متوجّه باشند، از مكّه خارج شدند و با صراحت اعلام كردند:

«كسى كه حاضر است خون دلش را در راه ما بدهد و خودش را مهيّاى لقاى خدا كرده است، همراه ما كوچ كرده، هم‌سفر شود.»[١]

از آن طرف، مردم «كوفه» از خروج امام از مدينه و حركت به سوى مكّه مطّلع شدند، نامه نوشتند و حضرت را دعوت كردند. حضرت نيز سفير فرستادند. بنابراين به گونه‌اى نبود كه مردم مطّلع نباشند. هم مردم «حجاز»، مدينه، «بصره» و هم مردم كوفه مطّلع بودند. كمابيش تمام مناطق اسلامى مطّلع شده بودند كه چنين حادثه‌اى در شرف اتّفاق است و امام با يزيد بيعت نكرده، ابتدا به مكّه رفته، سپس از مكّه هم بى‌وقت خارج شده و مردم را به همكارى دعوت كرده‌اند.

١. شرايط تنها شدن حضرت سيّدالشّهدا (ع)

شرايطى را كه موجب تنها شدن امام حسين (ع) شد، مى‌توان در جبهه دشمن و جبهه حضرت سيّدالشّهدا (ع) مشاهده كرد:

١. ١. شرايط جبهه دشمن‌

اگر طرف درگيرى حضرت، يكى از صحابى رسول‌الله (ص) يا فردى كه امثال اين عناوين را يدك مى‌كشيد، بود، جاى توجيه ولو به باطل‌