نبرد جمل (ترجمه وقعة الجمل) - المدنی، ضامن بن شدقم - الصفحة ٢٠ - مقدمه محقق

فرمان داده بود، معلوم و آشكار است.

و اما واژه «نكث» در لغت به معناى باز شدن پارچه بافته شده و نخ ريسيده، است. و معناى آن به معناى «نقض» نزديك است از اين رو به عنوان استعاره‌اى از «نقض عهد» به كار مى‌رود مثلا در اين آيه خداوند فرموده: وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ‌[١]- إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ‌ «اگر پيمانهايشان را پاره كنند- بنابراين آنها پيمان شكنى كردند».

معناى نكث مانند معناى نقض است و معناى نكيثه همانند معناى نقيضه است و هر خصلتى كه مردم آن را از بين ببرند نكيثه گفته مى‌شود شاعر در اين باره گفته:

«متى يك امر للنكيثة اشهد»[٢] بنابراين هر كس كه به عنوان بيعت دست بر دست امام على بن ابيطالب ٧ نهاد و سپس بيعتش را شكست، در زمره كسانى است كه رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم به على ٧ خبر داد با آنها خواهد جنگيد. و ترديدى نيست كه طلحه و زبير بدين ترتيب، از همان كسانى هستند كه رسول خدا در ابتداى حديث فوق الذكر آنها را ناكثين لقب داد.

اما آنان با اين احاديث رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم كه در شأن امير المؤمنين ٧ فرموده بود چه برخوردى داشتند و و با اين حديث پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم كه در حضور همگان اعلام كرد: «اگر على را به ولايت بگماريد شما را به راه راست خواهد برد»[٣] چه كردند؟

رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلم كه وقوع اين حوادث را از پس پرده‌اى نازك مى‌ديد اهل بيت و عترتش را از سرنوشتى كه بعد از خودش بدان مبتلا مى‌شدند آگاه مى‌ساخت. در روايتى از امام على ٧ نقل شده است كه مى‌فرمود: «رسول خدا به من وصيت كرد: اين امت به زودى عهد و پيمان تو را مى‌شكنند»[٤] از اين رو

[١] توبه، ١٢.

[٢] اساس البلاغه، ص ٤٧٢ و المفردات فى غريب القران، ٤- ٥.

[٣] تاريخ دمشق- ترجمة امام على ٧، ٣٦٠، ٩٠- ٩٤.

[٤] تاريخ دمشق، ترجمة امام على ٧، ج ٣، ١٤٨- ١٦١.