لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٨١٠ - باب الفروض على الجوارح

چنانكه ظاهر آيه است و اينها كار گوش است.

و بر چشم واجب گردانيده كه به آن نظر نكنى به چيزى كه حق سبحانه و تعالى ديدن آن را حرام گردانيده است پس فرموده است كسى كه قايلش عزيز و قهار است كه يا محمّد بگو مؤمنان را كه چشمهاى خود را به پوشانند و فروج خود را محافظت نمايند و حضرت فرمودند كه مراد الهى از اين آيه آنست كه چشمهاى خود را به پوشانيد از نظر كردن به فرجهايى كه حرامست بر ايشان ديدن آنها و فرج خود را محافظت نمايند كه نامحرمى نظر به فرجهاى ايشان نكند، و در احاديث صحيحه وارد است كه هر جا حق سبحانه و تعالى در قرآن فرموده است حفظ فرج را از زنا فرموده است كه حفظ كنند و زنا نكنند مگر اين آيه كه مراد الهى حفظ است از نظر كردن به آن، و هم چنين زنان را نيز حق سبحانه و تعالى امر فرموده است كه نظر به فرجهاى زنان نكنند و فرجهاى خود را محافظت نمايند كه كسى به آن نظر نكند و آيه حجاب بعد از اين آيه است كه إن شاء اللَّه خواهد آمد، و شكى نيست كه نظر كردن به زنان و مردان از روى شهوت حرامست و خواهد آمد كه نظر تير زهر آلوده شيطان است.

و در حديث صحيح وارد است كه هر نظرى كه در آن عبرتى نباشد سهو و لغو است، و اعظم اسباب علوم چشم است كه به آن مطالعه علوم دينيه كنند و در هر چه نظر كنند تفكر كنند كه آن را صانعى و مدبّرى هست كه عليم و قادر و حكيم است هر ذره ذرات دليل است بر وجود واجب الوجود و علم و قدرت و اراده و حكمت او، و تكاليف چشم بسيار است كه در ابواب نكاح خواهد آمد بعضى از آن و در هر بابى از ابواب فقه هر يك از جوارح را تكليفى هست كه مذكور شد و خواهد شد، و حق سبحانه و تعالى‌