لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٧٦٨ - حق شاگرد

است و بايد كه شكر اين نعمت عظمى به جا آورند كه حق سبحانه و تعالى به ايشان كرامت فرموده است و ايشان را سلطنت كرامت فرموده است و شكر نعمت در خور بزرگى آن نعمت مى‌بايد كرد.

و از حضرت سيد المرسلين ٦ منقولست كه فرمودند كه‌

كلّكم راع و كلّكم مسئول عن رعيّته‌

حتّى آن كه شخصى كه هيچ كس ندارد اعضا و جوارح و نفس و قلب و عقل رعيّتهاى روحند و حق سبحانه و تعالى سؤال خواهد كرد از احوال رعاياى او، و هم چنين كه خداى خانه را از اهل خانه سؤال مى‌كنند، و امير دهه، و صده، و هزاره، و ناحيه، و عسكر را سؤال خواهند كرد تا به مرتبه پادشاه اعظم پس بر هر صاحب سلطنتى لازمست كه رعايت احوال زير دستان خود بكند و احكام شرع مبين را بر ايشان جارى سازد، و سياستهاى شرعى كه به تفصيل خواهد آمد جارى سازد پس اگر سلطان اعظم كه معصوم است صلوات اللَّه عليه ظاهر باشد عالم است و معصوم هر چه بايد كرد البته مى‌كند و در غيبت آن حضرت بر سلاطين لازمست كه به اقوال علماء دينيه عمل نموده اجراء احكام الهى فرمايند تا عالم منتظم باشد و از ثواب عظيم عدالت بهره‌ور باشند.

چنانكه منقولست از حضرت سيد المرسلين ٦ كه يك ساعت عدالت پادشاه عادل افضل است از عبادت هفتاد سال و حدى از حدود الهى را كه اقامت نمايند بهتر است از باران چهل روز در احياء ارض و بنا بر اين إن شاء اللَّه تعالى ملحق خواهم ساخت احكام امر بمعروف و نهى از منكر و جهاد را باين جلد چون صدوق ذكر نكرده است تا اين كتاب تمام باشد در احكام الهى‌

[حق شاگرد]

(و امّا حقّ رعيّتك بالعلم فان تعلم انّ اللَّه عزّ و جلّ انّما جعلك قيّما