نسيم انديشه پرسش و پاسخ ها از آيت الله جوادى آملي - جوادى آملى، عبد الله - الصفحة ٥٠
نيست؛ حتى سرانگشتان هر شخص با ديگرى تفاوت دارد. از اين رو امضا قابل جعل است؛ ولى اثر انگشت را نمىتوان جعل كرد؛ به ديگر سخن، هر شخص شناسنامهاى طبيعى با خود دارد كه جعل شدنى نيست؛ مانند رنگ، لهجه و اثر انگشت. اما همه انسانها از جهت انسانى، فطرت مشتركى دارند كه آيه لاتبديل لخلق اللّه بيانگر آن است.
در سوره مباركه روم فرمود: فَاقِمْ وَجْهكَ للدّينِ حنيفاً فطرتَ اللّهِ الّتى فطرَ النّاس عليها لاتبديل لخلقِ اللّه. (١) از نظر فطرى همه انسانها خداجو و خداخواه هستند و هيچكس از حقيقت روىگردان نيست. ممكن است كسى به بيراهه برود؛ ولى هيچكس از حقيقت منحرف نيست و حقيقتخواهى در نهاد انسان وجود دارد و كسى نمىتواند اين آفرينش را تغيير دهد تا مثلًا بعضى خداخواه و عدهاى غير آن باشند، چون بهترين آفرينش اين است كه انسان به كمال مطلق توجه داشته باشد و از او خير طلب كند و به غير او تكيه نكند. خداوند اين گرايش را در همه انسانها قرار داد و فرمود: هيچ مبدئى نمىتواند اين فطرت را تغيير دهد و تنها خدا توانايى انجام اين كار را دارد؛ امّا آن را تغيير نمىدهد، چون اين زيباترين خلقت است.
در آيات ابتدايى سوره مؤمنون، پس از ذكر جريان طبيعى خلقت
______________________________
١- سوره روم، آيه ٣٠.