نسيم انديشه پرسش و پاسخ ها از آيت الله جوادى آملي - جوادى آملى، عبد الله - الصفحة ١١٤
غزلهاى استاد را براى ما بخوانند كه ايشان هم اجازه دادند.
گاه مناجات يك جوان را اداره مىكند. گاه نيز يك غزل يا قصيده، كمبودهاى درونى او را ترميم مىكند؛ امّا لذت غزل هرگز در ترانه يافت نمىشود. ترانه لذتى كاذب ايجاد مىكند؛ اما غزل شهدى است كه لذت صادق را به همراه دارد و تا پايان عمر با انسان همراه است. غزلهاى حافظ و سعدى چنين است.
به هر حال، اگر كسى خود را با ترانه سرگرم كند، در سنين بالاتر، خود متوجه مىشود كه با ذائقه او هماهنگ نيست، در حالى كه انسان با مناجات و غزل انس ديگرى دارد. غزل حافظ هميشه مىماند و هرچه سن بالاتر برود، انسان با آن بيشتر مأنوس مىشود.
همه مىدانيم كه آهنگهاى طربانگيز خوى حيوانى را در ما زنده مىكند. آهنگهايى كه فرشتهمَنِشى را در آدم احيا مىكند، به انسان سبكبارى مىدهد و بشر را از شهوت و غضب دور مىكند نيز مىشناسيم. به آهنگهاى مشكوك گوش نمىدهيم.
از اين نظر موسيقى بر سه قسم است: ١. موسيقىهايى كه حالتى روحانى در انسان ايجاد مىكند كه اشكال ندارد.
٢. موسيقىهايى كه به مجالس لهو و لعب اختصاص دارد و شهوت را تحريك مىكند كه اين دسته نامشروع است.