نسيم انديشه پرسش و پاسخ ها از آيت الله جوادى آملي - جوادى آملى، عبد الله - الصفحة ٤٠
از طرفى در بسيارى موارد، اگر به شخص بگويند كه فلان كار تو به طور حتم آينده شما را تأمين مىكند، گرفتار غرور مىشود. تدبير اخلاقى براى اينكه او دچار غرور نشود، اين است كه گفته شود: «شايد به مقصد برسى».
به هر حال، كلمات «لعلّ»، «ليتَ» و «عسى» كه در قرآن كريم آمده، هرگز به ساحت الهى بازنمىگردد.
٤. اين آيه كه وكانَ عرشه على الماء (١) به چه معنى است؟ آب مفهوم جامعى است كه مصاديق بسيارى دارد؛ براى مثال علم يكى از مصاديق آن است. در حقيقت علم آب زندگانى است و عالِم هميشه زنده است؛ «يا كميل هلك خزّان الأموال و هم أحياء و العلماء باقون ما بقى الدهر، أعيانهم مفقوده و أمثالهم فى القلوب موجوده». (٢) منظور از اين علم، تدبير و فرمانروايى است.
در اين آيات: و كان عرشه على الماء يا ثُمّ استوى على العرش (٣)، آب زندگانى و حيات كه علم و قدرت الهى است،
______________________________
١- سوره هود، آيه ٧.
٢ نهج البلاغه، حكمت ١٤٧.
٣ سورهاعراف، آيه ٥٤؛ سوره يونس، آيه ٣ و سورهرعد، آيه ٢.