بدن ما مركوب خوبى است و ما نبايد اين مركوب و ابزار را از دست بدهيم و كارى كه به اين بدن آسيب مى‌رساند، انجام بدهيم؛ از اين رو، در روايات آمده است: اگر وضو براى بدن ضرر دارد، تيمم كنيد (١) يا اگر روزه ماه مبارك رمضان براى بدن مضر است، در وقتى ديگر قضاى آن را به جا آوريد. (٢) انسان حقّ ندارد به بدن خود ظلم كند و موجب هلاكت آن شود. بدن اسير روح است، پس بايد با پرهيز از افراط و تفريط، و اراده قوى بيشترين بهره را از آن ببريم. اگر بدن از پا افتاد، ديگر به درد كسى نمى‌خورد، پس يكى از بهترين كارها اين است كه به فكر سلامت بدن خود باشيم.

٢٤. عبادات فردى زودتر انسان را به كمال مى‌رساند يا عبادات اجتماعى؟ قسمتى از عبادات فردى واجب است و حتماً بايد به صورت فردى انجام گيرد و قابل تغيير يا تبديل نيست؛ اما اگر بخواهيم‌

______________________________
١- بحار الانوار، ج ٧٨، ص ١٦٠.

٢ من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ١٤٨- ١٤٧.