است: «لا تَجْتَمع الفِطْنَهُ والْبِطْنَه» (١)؛ يعنى فطانت و هوشمندى با پرخورى جمع نمى‌شود و پُرخور هرگز خردمند نمى‌شود، زيرا تمام تلاش و كوشش روح او اين است كه غذاها را هضم كند و ديگر فرصت انديشيدن ندارد. درست مثل اينكه شما يك انسان متخصص و دانشمند را به رفتگرى در كوى و برزن بگماريد تا زباله‌ها را جمع كند. اگر كسى مى‌تواند در كرسى يك استاد به تدريس بپردازد، چرا او را به رفتگرى وادار يم؟! روح انسان مى‌تواند يك استاد و مربى خوب باشد، حيف است كه او را به رفتگرى جسم بگماريم.

غذايى كه مى‌خوريم، براى تبديل به مواد جذبى و دفعى، به زمان نياز دارد كه روح اين كار را به واسطه بدن انجام مى‌دهد.

روح انسان سلسله‌اى از قواى ادراكى و تحريكى را در اختيار دارد؛ قواى تحريكى روح هم، ابزار فيزيكى‌اى چون معده، روده و قلب دارد. آنچه غذا را به صورت خون، عادلانه ميان مو، ناخن، گوش، چشم، مژه و ... تقسيم مى‌كند، روح انسان است.

وجود مبارك اميرمؤمنان (عليه‌السلام) مى‌فرمايد: «لاتَجتَمعُ عزيمهٌ و وَليمهٌ». (٢) بعضى انسانها اهل سورچرانى هستند و دوست دارند، هر روز ميهمان يك نفر باشند. انسان سورچران اهل عزم و اراده نيست.

______________________________
١- غرر الحكم، ص ٣٦٠، ح ٨١٥٧.

نهج البلاغه، خطبه ٢٤١.