١٣. شرايط و مراحل توبه چيست؟ بعضى شرايط توبه واجب و اساسى و بعضى ديگر مستحب است. شرايط واجب و اساسى توبه چند چيز است: يكم. انسان واقعاً از گذشته پشيمان شود.

دوم. تصميم جدّى براى ترك آن كار بگيرد.

سوم. پس از پشيمانى از گذشته و تصميم براى آينده، با اخلاص به پيشگاه خداى سبحان عرض كند: «خدايا آمدم!». (١) چرا دست يازم چرا پاى كوبم مرا خواجه بى‌دست و پا مى‌پسندد اين اساس توبه است و مسائل ديگر چون رو به قبله بودن، غسل توبه، ذكر خاص و ... مستحبات آن به حساب مى‌آيد. توبه در حكم آبى است كه انسان را از آلودگى گناهان شست‌وشو مى‌دهد.

١٤. چگونه پس از توبه دوباره آلوده نشويم؟ با مراقبت از خود. رقيب از «رقبه»، به معنى گردن گرفته شده‌

______________________________
١- ر. ك: نهج البلاغه، حكمت ٤١٧.