فهم و باور، دو چيز متفاوت است: فهم در اختيار ما نيست؛ ولى باور در اختيار ماست. با فكر كردن، مطالعه يا تحصيل، علمى براى ما حاصل مى‌شود و پس از آن ديگر نمى‌توانيم بگوييم كه من نمى‌خواهم بفهمم. در فهم انسان اراده دخيل نيست؛ امّا در باور اراده دخيل است؛ يعنى انسان پس از آنكه چيزى را فهميد، مى‌تواند به آن باور داشته يا نداشته باشد. در بحث ميان دو نفر، گاهى با اينكه يكى مسئله حق را براى ديگرى روشن مى‌كند، ديگرى زير بار نمى‌رود؛ يعنى نفس به قدرى شرور است كه مى‌تواند در برابر ٤/ ٢* ٢ بايستد و بگويد: من باور نمى‌كنم، با اينكه فهميده است.

براى اينكه به ويروس درونى «شك و شبهه» مبتلا نشويم، بايد به آنچه فهميده‌ايم، باور داشته باشيم و به آن عمل كنيم. تا عمل در كار نباشد، يقين حاصل نمى‌شود. بهترين راه براى نجات از گزند شبهه اين است كه به آنچه فهميديم، عمل كنيم.

٣٤. آيا مى‌توان از راه هيپنوتيزم به كمال رسيد؟ هيپنوتيزم راه رسيدن به كمال نيست. گاهى به ضرورت انسان از خواب مصنوعى كمك مى‌گيرد؛ امّا كمال واقعى همان راه صادق و