نسيم انديشه پرسش و پاسخ ها از آيت الله جوادى آملي - جوادى آملى، عبد الله - الصفحة ٨٦
مصالح امّت اسلامى دخالت دارد، آگاه است. با اين همه بايد به چند نكته توجه داشت: يكم. علم غيب تكليفآور نيست؛ يعنى اگر انسان از راه شرايط حجيّت و مانند آن، تحصيل علم كند، در برابر آن تكليف دارد؛ ولى علمى كه از ناحيه غيب به دست آمده، تكليف نمىآورد.
دوم. سنّت خداوند چنين اقتضا مىكند كه معصومان (عليهمالسلام) هم، مانند انسانهاى ديگر، آزموده شوند و آسيب ببينند، بنابراين نبايد از اين علم استفاده كنند يا به استفاده از آن مأمور نبودهاند؛ البته گاه براى يارى دين از غيب كمك مىگرفتند؛ ولى اصل بر اين بود كه در جريان امور عادى از علم غيب استفاده نكنند.
٥. حضرت موسى (عليهالسلام) در شهود خداوند قوىتر بود يا اهلبيت (عليهمالسلام)؟ خداى سبحان با چشم ديده نمىشود، صوت و آهنگ هم نيست تا با گوش شنيده شود، رايحه هم نيست تا با بينى حس گردد؛ او از ماديات منزّه و مجرّد محض است. انسان تنها از طريق مشاهده دل، مىتواند آن وجود مجرد محض را در حد وسعت ذات خود، نه در حد شناخت ذات خداوند بشناسد؛ يعنى حقيقت انسان با حقيقت حضرت حق، به همان اندازهاى كه محدود با نامحدود رابطه برقرار مىكند، پيوند وجودى برقرار مىسازد و او را مشاهده مىكند. مسئله