بسيارى امورى كه شرايط، موانع، حدود، قيود و تخصيصات را بيان مى‌دارد و مبهمها را معين مى‌كند، از اين قبيل است. اين نوع تفسير مختص ائمه (عليهم‌السلام) است و از راه وحى به دست مى‌آيد. پيامبر اسلام‌صلى الله عليه و آله و سلم وحى تشريعى را از خداى سبحان دريافت مى‌دارد، امّا امامان معصوم (عليهم‌السلام)، چون داراى رسالت و نبوّت نيستند، وحى تشريعى ندارند، امّا از وحى تسديدى، انبائى، الهام و ديگر اقسام آن بهره مى‌گيرند.

سوم. نوع سوم تفسير امامان معصوم (عليهم‌السلام) به باطن قرآن مربوط است. نزول قرآن به تجلّى است؛ نه تجافى. نزول قرآن مانند نزول باران نيست، چون باران به تجافى از ابر فرو مى‌ريزد. در نزول به تجافى، قطره باران تا زمانى كه در بالاست، در پايين نيست و چون به پايين بيايد، در بالا نخواهد بود. اما نزول قرآن، چنان كه در نهج البلاغه آمده، به تجلّى است. اين حقيقت از بيانات نورانى امام صادق و ديگر امامان (عليهم‌السلام) نيز استفاده مى‌شود: «فتجلى لهم سبحانه فى كتابه من‌غير أن يكونوا رأوه» (١)؛ خدا در كتاب خود قرآن، براى بندگانش تجلى كرده است؛ بى‌آنكه آنها او را ببينند.

در نزول به تجلّى، آن حقيقت در عين اينكه در مبدأ و منبع‌

______________________________
١- نهج البلاغه، خطبه ١٤٧؛ بحار الانوار، ج ٨٩، ص ١٠٧.