١٢. بر اساس آيه و لقد كرّمنا بنى‌ءادم (١)، خداوند به انسان كرامت عطا كرده است. پرسش اين است كه چرا انسان كريم است و كرامت او از چيست؟ كرامت آدمى به پاس كرامت خدايى است كه فرمود: انّى جاعلٌ فى الارضِ خليفه (٢)؛ كرامت انسان به دليل خلافت و جانشينى خداست. اگر انسان خليفه خداست، بايد حرف خدايى را بزند كه منصب جانشينى او را در اختيار دارد، پس بايد اراده، علم، سيره، سنّت، منطق و روش خدا را تقديس كند؛ نه اينكه نان خلافت را بخورد و حرف خود را بزند.

اگر انسان بر سفره خليفه بنشيند و به ميل خود كار كند، غاصب است. چنين انسانى ديگر كريم نيست و مستحق آن حقوق و مزايا نخواهد بود، بنابراين تازيانه انْ هُمْ الّا كالانعامِ (٣) و شياطين الانسِ و الجنّ (٤) بر سر اوست.

امام هشتم (عليه‌السلام) مى‌فرمايد: مؤمن بايد سه خصلت را در خود جمع‌

______________________________
١- سوره اسراء، آيه ٧٠.

٢ سوره بقره، آيه ٣٠.

٣ سوره فرقان، آيه ٤٤.

٤- سوره‌انعام، آيه ١١٢.