٣٠. در بعضى دعاها، وقتى از خدا چيزى طلب مى‌كنيم، امتحاناتى را در پى دارد، حال ممكن است ما از عهده اين امتحانات بر آييم يا به عكس؛ با اين توصيف ما چنين دعايى را بخوانيم يا زمان ديگرى را براى خواندن آن در نظر بگيريم؟ يكم. براى نيل به كرامت نزد خداى كريم، بايد با كرامت ترين كالا را هزينه نمود كه همان نيايش خاضعانه است، چنان‌كه رسول اكرم‌صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «ليس شى‌ءٌ أكرم عند اللّه من الدعاء» (١) خضوع در دعا، همان طمأنينه توحيدى‌اى است كه با اضطرار همراه است: أمّن يجيب المضطرّ إذا دعاه و يكشف السوء (٢)؛ نه اضطراب، زيرا موحّد مطمئنّ است؛ نه مضطرب. هرچه اضطرار و ادراك حضورى نياز و ضرورت بيشتر باشد، قرب خداى اجابت كننده كامل‌تر خواهد بود: فإنّى قريبٌ اجيبُ دعوه الداعِ إذا دعانِ. (٣) هرچند اصل دعا هماره مطلوب است؛ امّا حالتِ خاص، مناسبِ دعاى مخصوص است. دعا كننده هيچ‌گاه مأيوس بازنمى‌گردد؛ اگر آن خواسته برخاسته از مصلحت بود، اجابت‌

______________________________
١- نهج الفصاحه، ج ١، ص ٣٢٧.

٢ سوره نمل، آيه ٦٢.

٣ سوره بقره، آيه ١٨٦.