٢٠. فرق ميان رؤياى صادق و كاذب چيست؛ براى مثال، آيا ممكن است شيطان در رؤياى شخصى كه يكى از امامان معصوم را در خواب مى‌بيند، تصرف داشته باشد؟ رؤياى صادق گاه به تعبير نياز ندارد؛ مانند آنچه حضرت ابراهيم (عليه‌السلام) در مورد ذبح فرزندش اسماعيل (عليه‌السلام) مشاهده كرد: إنى أرى فى المنامِ أنّى أذبحُكَ (١)؛ امّا گروه ديگرى از خوابهاى صادق به تعبير نياز دارد؛ يعنى قوه خيال، حقيقتى را صورتگرى مى‌كند و معبّر بايد اين صورت خيالى را به معناى واقعى برساند.

گاه خوابها همان ساخته‌هاى نفسانى است كه «اضغاث احلام» خوانده مى‌شود. اضغاث احلام، يعنى خوابهاى پريشان كه نتيجه و اثر كارهاى روزانه انسان است، بنابراين اگر خوابى كه انسان مى‌بيند، مستقيم باشد، مانند آنچه معصوم مى‌بيند، حقّ و صحيح است، چون باطل در آن فضا راه ندارد و شيطان امكان حضور نمى‌يابد. صدق يا كذب ساير رؤياها نيز با معيارهايى كه معبران ماهر در اختيار دارند، قابل تشخيص است.

امّا در مورد اين پرسش كه اگر كسى پيامبر اكرم‌صلى الله عليه و آله و سلم يا ائمه (عليهم‌السلام) را در خواب ببيند، چگونه بايد بفهمد كه خود آنها هستند يا شيطان به‌

______________________________
١- سوره صافات، آيه ١٠٢.