در امور معنوى نيز وضع همين گونه است؛ گاهى انسان از بيرون آسيب مى‌بيند و گاه از درون. آتش بيرون بر جسم اثر مى‌كند و همه ما به خوبى اين آتش و راه فرار از آن را مى‌شناسيم؛ امّا آتش درون جان و روح ما را به آتش مى‌كشد. جان ما در درون خود، يا آفت‌زاست يا ان‌شاء اللّه نور به همراه دارد.

خداى سبحان نيز در قرآن مجيد درباره سوختن جسم و جان سخن گفته است، چنان كه درباره پر فروغ بودن جسم و جان هم سخن به ميان آورده است. درباره سوختن جسم فرمود: عده‌اى هيزم جهنم هستند: و أمّا القاسطون فكانوا لجهنّم حطبا. (١) قاسط يعنى كسى كه اهل قَسط است و قَسط، به معنى ظلم و جور است. اين كلمه در مقابل كلمه قِسط، به معناى عدل و ميانه‌روى است. در قرآن كريم آمده است: ظالمان هيزم جهنم هستند و خودِ اينها آتش جهنم را تأمين مى‌كنند و مواد خام آتش جهنم هستند.

عده‌اى هم از درون خود آتش توليد مى‌كنند كه قرآن از آنها به «وقود» ياد مى‌كند. آنها رهبران و امامان كفر هستند كه خداى سبحان در مورد آنها فرموده است: وقودها الناسُ و الحجاره. (٢) اينها آتش‌زنه و آتش گيره‌اند و از خود آتش دارند.

______________________________
١- سوره جنّ، آيه ١٥.

٢ سوره بقره، آيه ٢٤.