نسيم انديشه پرسش و پاسخ ها از آيت الله جوادى آملي - جوادى آملى، عبد الله - الصفحة ١٣٢
انسانشناسى به نتيجه نمىرسد، زيرا عنصر محورى علوم انسانى «هويت انسان» است. علوم تجربى هم با انسان شناسى ارتباط مستقيم ندارد؛ ولى براى انسان لازم است. مهندسى كه خانه، شهر، خيابان و ... مىسازد، به دنبال زندگى بهتر براى انسان است و اخترشناس، زمينشناس، گياهشناس، جانورشناس يا معدنشناس، همه براى بهرهبردارى بهتر انسان از اين منابع تلاش مىكنند.
بر اين اساس، علوم مطرح در حوزه يا دانشگاه، بدون انسانشناسى، يا خود ناقص هستند يا كارايى و كارآمدى آنها دچار نقص است. از اينرو بخش وسيعى از آيات قرآن در پى معرفى هويت انسان و عوامل اصلى سازنده انسانيت اوست، پس اگر ما خود را نشناسيم، از علومى كه فرامىگيريم، بهرهاى نمىبريم.
دوم. در فرهنگ قرآن، انسان فقط در تالار تشريح خلاصه نمىشود. كارايى بدن و جسم، فقط در محدوده طب است؛ امّا آنچه اين بدن يا جسم را تدبير، هدايت و راهنمايى مىكند، جان آدمى است و اين حقيقت در علوم انسانى مشخص مىشود؛ نه در علوم تجربى.
سوم. همانطور كه اجرام، گاه از درون و گاه از بيرون دچار آفت مىشوند، يا گاه از درون مشتعل مىشوند گاه از بيرون، ارواح نيز چنيناند؛ بههرحال شناخت، درمان و مهار آتش درونى بسيار دشوار است.