نسيم انديشه پرسش و پاسخ ها از آيت الله جوادى آملي - جوادى آملى، عبد الله - الصفحة ١١٩
راههاى هدايت، چنان كه در دعاى شريف كميل آمده است: «وسلاحه البكاء» (١)، اشك، آه و گريه است كه اسلحه درونى مؤمن است.
بنابراين، اگر باطن مؤمن به سلاح اشك و ناله مسلح باشد، در مقابل خواستههاى غضب و شهوت مىايستد و از آنها پيروى نمىكند، در غير اين صورت، طبق ميل خشم و شهوت تصميم مىگيرد. برخى مىگويند: من هر كار بخواهم انجام مىدهم و به كسى كارى ندارم؛ يعنى اين انسان از مركز فرهنگى روح پيروى نمىكند و در پى ارضاى خواستههاى شهوت و غضب است.
اگر عقل عملى كسى با دعا، مناجات و گريه سر و كار داشته باشد، نرمش صادق مىيابد و از عقل نظر پيروى مىكند و بر خلاف رضاى خدا كارى انجام نمىدهد. خواندن و گفتن شعرها يا نثرهاى دلپذير، در نرمى عقل عملى بسيار مؤثر است. ما بايد بكوشيم از نواختن به خواندن اشعار منتقل شويم، چون نواختن، نرمش و اشك كاذب به وجود مىآورد.
همانطور كه خنده صادق و كاذب وجود دارد، گريه صادق و كاذب هم وجود دارد: گاه انسان با يك طنز ادبى ظريف مىخندد كه خندهاى صادق است. گاهى هم با قلقلك مىخندد كه كاذب و
______________________________
١- مفاتيح الجنان (دعاى كميل)؛ البلد الامين، ص ١٩١.