مُلاى رومى طى مثالى مى‌گويد: اگر شما روز يا شبى در كنار نهر روانى كه آب آن به آرامى در حركت است، بنشينيد و تصوير خورشيد يا ماه را در آن ببينيد، متوجه مى‌شويد كه صدها عكس مى‌آيد و مى‌رود و شما همچنان خيال مى‌كنيد كه ساعتها با عكس نخست روبه‌رو بوده‌ايد، در حالى كه آينه‌ها و عكسهاى متعدد، هر لحظه مى‌آمدند و مى‌رفتند.

آب مبدَل شد در اين جو چند بار عكس ماه و عكس اختر برقرار (١) اين بزرگوار در جاى ديگر مى‌گويد: اى برادر تو همان انديشه‌اى ما بقى تو استخوان و ريشه‌اى (٢) بنابراين، اگر كسى روح و سلطه آن بر بدن خود را بشناسد، و سَيَلان، حركات و تعويض ذرات بدن را تحت كنترل روح بداند و نيز كمى با حكمت و عرفان آشنا شود، اين اشكال كه چگونه يك انسان مى‌تواند يك يا دو ميليون سال يا بيشتر بماند، براى او مطرح نمى‌شود. اگر پيوند روح با خالق جهان هستى به اندازه‌اى بود كه قدرت خاصى ما فوق قدرت افراد عادى يافت، مى‌تواند همان طور كه‌

______________________________
١- مثنوى معنوى، دفتر ششم، بيت ٣١٧٨.

٢ همان، دفتر دوم، بيت ٢٧٧.