فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٠١ - وظائف مستحبى مربوط به بعد از دفن
نبودهاند- دستها را بر قبر بگذارند، و انگشتها را باز كرده در خاك فرو برند- و بهتر است رو به قبله از طرف سر باشند- و هفت مرتبه سوره مباركه قدر «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» را بخوانند، و براى ميّت طلب آمرزش نموده، و اين دعاء را نيز بخوانند:
«أَللَّهُمَّ جافِ الأْرْضَ عَنْ جَنْبَيْهِ، وَ اصْعَدْ إِلَيْكَ رُوحَهُ، وَ لَقِّه مِنْكَ رِضْواناً، وَ أَسْكِنْ قَبْرَهُ مِنْ رَحْمَتِكَ ما تُغْنيهِ بِه عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِواكَ».
يا بگويند: «أَللَّهُمَّ ارْحَمْ غُرْبَتَهُ، وَ صِلْ وَحْدَتَهُ، وَ آنِسْ وَحْشَتَهُ، وَ آمِنْ رَوْعَتَهُ، وَ أَفِضْ عَلَيْهِ مِنْ رَحْمَتِكَ، وَ أَسْكِنْ إِلَيْهِ مِنْ بَرْدِ عَفْوِكَ وَ سَعَةِ غُفْرانِكَ وَ رَحْمَتِكَ ما يَسْتَغْني بِها عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِواكَ، وَ احْشُرْهُ مَعَ مَنْ كانَ يَتَوَلَّاهُ».
البته اين كيفيت اختصاص به وقت دفن ندارد، بلكه هر وقت انسان قبر مؤمنى را زيارت كند، مستحب است هفت مرتبه سوره قدر «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» و دعاء مذكور را بخواند، و براى آن ميّت از خداى تعالى طلب آمرزش نمايد.
هشتم: ولىّ ميّت يا كسى كه از طرف او اذن دارد، پس از دفن و رفتن حاضرين بار ديگر با آواز بلند ميّت را به همان صورتى كه در بند نوزده از مستحبات دفن گفته شد تلقين كند.
نهم: به صاحبان مصيبت تعزيت و تسليت بگويند،[١] مثلًا بگويند: «عَظَّمَ اللَّهُ أَجْرَكَ» يا بگويند: خداوند به شما صبر نيكو عنايت كند؛ هرچند تعزيت و تسليت كيفيت خاصى ندارند، بلكه براى درك ثواب آنها كافى است كه صاحب مصيبت شخص را ببيند؛ البته تعزيت و تسليت گفتن هم قبل از دفن و هم بعد از دفن- در هر دو حالت- مستحب مىباشد؛ ولى بعد از دفن افضل است؛ و چنانچه مدتى گذشته باشد كه به واسطه تسليت دادن مصيبت صاحبان عزاء تازه مىشود، ترك آن بهتر است، و همچنين تسليت دادن به اهل ذمّه جائز است؛ ولى نبايد براى مصيبت ديدگانشان
[١] - تعزيت دادن يعنى از خداوند براى صاحبان عزاء درخواست صبر نمودن، و تسليت دادن يعنى سر سلامتىدادن به آنها.