فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦١١ - اول - شك بعد از محل
١٣٥٣- اگر نمازگزار در بين نماز شك كند كه يكى از اجزاء نماز يا جزئى از اجزاء آن را انجام داده است يا نه، در صورتى كه محل مشكوك باقى باشد، بايد آن را بجا آورد، مثلًا اگر قبل از استعاذه- گفتن «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجيمِ»- شك كند كه تكبيرة الإحرام را گفته است يا نه، يا قبل از ورود به سوره شك كند كه حمد را خوانده است يا نه، يا در حال قيام شك كند كه ركوع را بجا آورده است يا نه، يا در حالى كه براى تشهد نشسته است شك كند كه يك سجده يا دو سجده را بجا آورده است يا نه، در تمام اين حالات بايد چيزهايى را كه در انجام آنها شك كرده است بجا آورد؛ و اگر بعد از بجا آوردن جزء مشكوك يادش بيايد كه آن را بجا آورده بود، چنانچه اين عمل زياد شده در نماز ركن باشد، نمازش باطل است؛ و اگر ركن نباشد، نمازش صحيح است.
اما اگر محل مشكوك باقى نباشد- يعنى به كارى كه بعد از آن است مشغول شده باشد- نبايد به شك خود اعتناء كند، مثلًا اگر بعد از شروع به استعاذه شك كند كه تكبيرة الإحرام را گفته است يا نه، يا بعد از شروع به سوره شك كند كه حمد را خوانده است يا نه، يا در حالى كه به سجده مىرود شك كند كه ركوع يا كارهاى واجب آن مانند ذكر و آرام بودن بدن را انجام داده است يا نه، بلكه حتى اگر بعد از رسيدن به آخر آيه در اول آن شك كند، در همه اين حالات نبايد به شك خود اعتناء نمايد؛ ولى اگر در حال برخاستن براى ركعت بعد شك كند كه سجده يا تشهد را بجا آورده است يا نه، بايد برگردد و آن را بجا آورد.
١٣٥٤- اگر نمازگزار در بين نماز در انجام يكى از اجزاء واجب آن شك كند، و در حالى كه مشغول كار بعد از آن واجب شده است يادش بيايد كه آن واجب را بجا نياورده، تا وقتى كه داخل ركن نشده است بايد آن واجب را بجا آورد؛ ولى اگر داخل ركن شده يا بعد از انجام ركن يادش بيايد، محلى براى بجا آوردن آن نمانده است، پس چنانچه آن جزء فراموش شده ركن باشد، نمازش باطل است؛ اما اگر ركن نباشد، نمازش صحيح مىباشد، مثلًا اگر در ركعت دوم موقعى كه مشغول خواندن سوره است شك كند كه حمد را خوانده است يا نه، و به شك خود اعتناء نكند، و در قنوت يادش بيايد كه حمد را نخوانده است، بايد حمد را بخواند؛ ولى اگر در ركوع يا بعد از ركوع يادش بيايد، خواندن حمد لازم نيست، و نماز او صحيح مىباشد.