١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦٠ - از خداانگاری امامان تا خداباوری نظاممند؛ بررسی سندی و محتوايی حدیث

مفید با عناوینی چون شریف صالح و شریف زاهد[١] از وی یاد کرده و شیخ طوسی نیز او را ادیبی فاضل، فقیهی عارف، زاهدی دارای ورع و محاسن فراوان دانسته است[٢] ‌که این تعابیر می‌تواند اطمینانی را نسبت به احادیث نقل شده از وی ایجاد نماید.

٢-١-٢-٢. محمد بن عبدالله بن جعفر حمیری

از وی با القابی چون «ثقه» و «وجه» یاد نموده‌اند.[٣]

٢-١-٢-٣. عبدالله بن جعفر حمیری

وی نیز از اصحاب امام رضا،[٤] امام‌ هادی[٥] و امام حسن عسکری:[٦] بوده و از وی با القابی چون «شیخ القمیین و وجههم»[٧] و «ثقة»[٨] یاد نموده‌اند.

٢-١-٣. کیفیت سندهای حدیث

در مجموع، با وجود راویان معتبر در هر دو سند و هم‌چنین نقل حدیث توسط عالمان حدیث شناس و متبحری چون شیخ کلینی، شیخ مفید و شیخ طوسی، عدم تصریح رجال‌شناسان به وثاقت یا عدم وثاقت «محمد بن زید طبری»، تنها ضعف سندی آن خواهد بود.

٢-٢. بررسی محتوایی حدیث

با توجه به این نکته که ضعف سند بیان‌گر قطعیت عدم صدور روایت توسط معصوم نیست، شایسته است تا متن روایت تحلیل شود؛ چون این احتمال وجود دارد که قراینی چون «موافقت با کتاب و سنت»، «برخورداری از مضمونی مستفیض» و «نقل در کتب معتبر طبقه اول راویان» همراه روایت وجود داشته که موجبات اعتماد گذشتگان به صدور آن توسط معصوم را فراهم نموده است.[٩] در ادامه، به بررسی اهداف سلبی و ایجابی


[١]. امالی للمفید، ص٨.

[٢]. فهرست الطوسی، ص١٣٥.

[٣]. رجال النجاشی، ص٣٥٥؛ رجال ابن داود، ص٣١٨؛ خلاصة الاقوال، ص١٥٧؛ معجم ‌رجال‌الحدیث، ج١٦، ص٢٣٣.

[٤]. رجال الطوسی، ص٣٧٠.

[٥]. همان، ص٣٨٩.

[٦]. همان، ص٤٠٠؛ طبقات‌ الرجال، ص٦٠.

[٧]. رجال النجاشی، ص٢١٩.

[٨]. رجال الطوسی، ص٢٩٤.

[٩]. دراسات فی الحدیث و المحدثین، ص٣١٠- ٣١١.