علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٥٢ - از خداانگاری امامان تا خداباوری نظاممند؛ بررسی سندی و محتوايی حدیث
از خداانگاری امامان: تا خداباوری نظاممند؛ بررسی سندی و محتوايی حديث رضوی «الناس عبيد لنا فی الطاعة ...»
محمد تقی دیاری بیدگلی[١]
مهیار خانی مقدم[٢]
چکیده
حدیث «النّاسُ عَبِیدٌ لَنا …» از جمله روایاتی است که از امام رضا٧ به منظور مقابله با انحراف عقاید صادر گردیده است. پژوهش حاضر در صدد است با روش تحلیلی_ توصیفی به بررسی سندی و محتوایی آن بپردازد. در ابتدا، افراد موجود در اسنادِ حدیث، بررسی رجالی شدهاند. سپس با تأکید بر اختلاف در معنای واژه «عبید» و شرایط سیاسی و اجتماعی دوران امام رضا٧، دو رویکرد «نگرش خداانگارانه به امامان:» و «نگرش تحقیرگرایانه» به عنوان اهدافی که حضرت در پی نفی آنها بوده، ترسیم و تبیین شدهاند. در پایان نیز تبیین صحیح حدیث در قالب «نگرش واسطه هدایت بودن امامان:» ارائه شده است که بر اساس آن، از آنجا که در تفکر شیعی، امامان:، پس از پیامبران: عهدهدار هدایت موجودات هستند و جهت ایفای این نقش خطیر از موهبت الهی «عصمت» بهرهمند شدهاند، تبعیت از ایشان واجب خواهد بود.
کلیدواژهها: عبید لنا فی الطاعة، خداانگاری، خداباوری، امامان:، پدیده غلو،
امام رضا٧.
[١]. دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم.
[٢]. دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشکده اصول الدین قم.