١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦٧ - ارزيابی و بازيابی مستندات گزارشهای تاريخی کلينی در باره مولد النبی

دست‌کم پنج تاریخ ذکر شده است که دو تاریخ آن مشهور است و در منابع پیش از کلینی رواج داشته است.[١] این دو تاریخ عبارت‌اند از:

اقامت ده سال در مکه

عایشه، عروه بن زبیر، انس بن مالک، سعید بن مسیب، عمرو بن دینار، ابن عباس (بر اساس روایتی) و حسن بصری در شمار قایلان به این تاریخ‌گذاری بوده‌اند.

اقامت سیزده سال در مکه

ابن عباس بر اساس روایتی که به چندین طریق نقل شده است[٢] و امام سجاد٧ این تاریخ‌گذاری را پذیرفته‌اند. روایت ابن عباس به وفور در منابع منعکس شده است، اما روایت امام سجاد٧ به نقل از امام علی٧ در منابع کهن یافت نمی‌شود و در منابع متأخر وجود دارد.[٣] در برخی منابع، همین روایت از امام باقر٧ نیز نقل شده است.[٤]

اقوال فرعی دیگری نیز در این زمینه وجود دارد. کلبی (م٢٠٤ق) اقامت در مکه را دوازده سال،[٥] قتاده هشت سال[٦] و ابن عباس (بر اساس روایت دیگری) پانزده سال دانسته است.[٧] این اقوال در منابع رواجی نیافته و بدان‌ها توجه نشده است.

کلینی در این زمینه از میان اقوال، روایتی را برگزیده که نزدیک به دیدگاه اهل بیت: بوده است. ساختار گزارشی که وی نقل کرده، همان ساختار روایت ابن عباس است
كه داری سه بخشِ مدت اقامت در مكه، مدت اقامت در مدینه و سن پیامبر هنگام درگذشت است كه به همین گونه در منابع بسیاری از جمله المصنف ابن ابی شیبه (م٢٣٥ق)، مسند احمد بن حنبل (م٢٤١ق) و صحیح مسلم (م٢٦١ق)، از ابن عباس
نقل شده است.[٨] همین ساختاربندی در روایت نصر جهضمی از امام رضا٧ نیز


[١]. برای اقوال مختلف را ر.ک: الطبقات الکبری، ج١، ص١٤٩،ص ١٧٣؛ المصنف، ابن ابی شیبه،ج‌٨، ص٤٣٧؛ انساب الاشراف،ج ١، ص١٢٧؛ تاریخ الطبری، ج٢، ص٣٨٣.

[٢]. هشام بن عروه، سعید بن جبیر، عمرو بن دینار، عکرمه، کریب و ابو جمره نصر بن عمران این روایت را از ابن عباس نقل می‌کنند (امتاع الاسماع، ج١، ص٦٤).

[٣]. همان، ج١، ص٦٤.

[٤]. ر.ک: التمهید،ج ٣، ص١٧؛ البدایة و النهایة،ج ٥، ص٢٥٩؛ امتاع الاسماع، ج١٤، ص٥٥١. تاریخ موالید الائمه،ص١٢٣.

[٥]. انساب الاشراف، ج١، ص١٢٩.

[٦]. تاریخ الطبری،ج ٢، ص٣٨٧.

[٧]. انساب الاشراف،ج ١، ص١٢٨.

[٨]. المصنف، ابن ابی شیبه، ج‌٨، ص٤٣٧؛ مسند احمد بن حنبل،‌ ج١، ص٣٧١؛ صحیح مسلم، ج٧، ص٨٨.