منتخب المسائل - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٢١٣ - شرايط جنس عوضين و بهاى آن

(مسأله ١٠٤٦) اگر جنسى را در شهرى و يا در فصلى با وزن، در شهر و يا در فصل ديگرى با شمارش يا پيمانه مى‌فروشند، در هر شهر و فصلى مطابق مرسوم آن مكان و زمان معامله كنند، مانعى ندارد.

(مسأله ١٠٤٧) اگر پيمانه‌اى را معيار عدد قرار بدهند، به اين معنى كه صندوقى را بشمارند و ديگر صندوقها را بر آن اساس محاسبه كنند، يا آن را معيار وزن قرار دهند، به اين معنى كه يك گونى را وزن كنند و ديگر گونى‌ها را بر آن اساس محاسبه كنند، مانعى ندارد، مشروط بر اينكه:

١) فروشنده و خريدار راضى باشند.

٢) اختلاف احتمالى صندوق‌ها و گونى‌ها به قدرى كم باشد، كه عرفا با مشخّص بودن مقدار جنس منافات نداشته باشد.

٣) طرفين به اين مقدار اختلاف راضى باشند. در غير اين سه صورت نمى توان درشناخت مقدار بآن كفايت كرد.

(مسأله ١٠٤٨) در فرض ياد شده، پس از انجام معامله با رضايت طرفين، اگر مقدار تفاوت معلوم شود، هيچيك از طرفين معامله حق رجوع در مورد مقدار تفاوت به يكديگر ندارند.

(مسأله ١٠٤٩) جنس مشخّصى كه مقدار آن معلوم نيست، اگر بر اساس قيمت هر واحد بفروشد، مانعى ندارد، مثل اين كه گندم موجود در انبار را بر اساس هر تن به هزار دينار، يا طاقه پارچه مشخّصى را بر اساس هر متر به يك دينار بفروشد.

(مسأله ١٠٥٠) در صورتى كه مقدار جنس و قيمت مشخّص باشد، ديدن آنها شرط نيست، اگرچه تشخيص كيفيت آنها از رنگ، طعم، مرغوبيّت و غيره فقط به وسيله ديدن ميسّر باشد.

(مسأله ١٠٥١) در فرض ياد شده، اگر ويژگى خاصّى را شرط كنند و پس از معامله معلوم شود كه آن ويژگى نيست، مشترى (از باب تخلّف شرط) حق دارد