منتخب المسائل - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ١٠٢ - سجده

كفايت نمى‌كند، مگر اين كه ذكرهاى ديگرى به آن اضافه كند كه مجموعا به مقدار سه سبحان اللّه بشود.

(مسأله ٤٩٩) مريضى كه سه بار سبحان‌اللّه گفتن براى او مشقّت دارد، يك‌بار «سُبْحانَ اللّهِ» براى او كفايت مى‌كند. همچنين در تنگى وقت، يا هر ضرورت عرفيه ديگرى چون ترس و غيره، به شرط اينكه همه وقت را فرا بگيرد، بنابر احتياطواجب.

سوم: پس از تمام شدن ذكر ركوع، بايد راست بايستد و پس از آن كه بدنش آرام بگيرد به سجده برود.

(مسأله ٥٠٠) اگر نمازگزار نمى‌تواند به حال ايستاده ركوع كند حتّى با تكيه به عصا و غيره، به صورت نشسته ركوع مى‌كند و به همان مقدار كه در حال ايستاده خم مى‌شد، در حال نشسته خم مى‌شود.

(مسأله ٥٠١) اگر كسى نتواند در حال نشسته نيز به مقدار واجب براى ركوع خم شود، بنابر احتياط واجب بايد در حال ايستاده به مقدارى كه مى‌تواند براى ركوع خم شود، و اگر به مقدار كم نيز نتواند خم شود، بايد نمازش را ايستاده بخواند وبراى ركوع اشاره كند و اگر قادر به اشاره هم نباشد چشمهايش را به نيّت ركوع مى‌بندد.

(مسأله ٥٠٢) اگر كسى ركوع را فراموش كند ودر سجده متوجّه شود، نمازش باطل مى‌شود، و بهتر است در صورتى كه پيش از سجده دوّم متوجّه شود، يكى از مبطلات نماز را انجام بدهد، مثلًا از قبله برگردد، سپس نمازش را از سر بگيرد.

سجده‌

سجده عبارت است از نهادن پيشانى بر زمين براى خضوع در برابر پروردگار.

(مسأله ٥٠٣) در هر نماز واجب و مستحب، در هر ركعت، بعد از ركوع، دو