منتخب المسائل - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ١٨٥ - چهارم جواهرات دريائى

هزينه‌ها از سود حاصله كسر مى‌شود، سپس از منافع سال محسوب مى‌گردد.

(مسأله ٩٣٩) كسى كه يكصد هزار تومان پول مخمّس در مقدمات كسب صرف كرده، اگر آخر سال فقط پنجاه هزار تومان موجودى داشته باشد، چيزى بر او واجب نيست، پس اگر كاهش موجودى ضرر محسوب مى‌شود، در پايان سال بعد مازادِپنجاه هزار تومان خمس دارد، ولى اگر ضرر محسوب نشود، بلكه طبيعى باشد كه در سال اوّل كمتر استفاده داشته باشد، در پايان سال دوّم مازادِ يكصد هزار تومان خمس دارد.

(مسأله ٩٤٠) آغاز سال براى محاسبه مخارج سالانه، از تاريخ نخستين سودى است كه به دست انسان مى‌رسد، به هر وسيله‌اى كه باشد و سالهاى بعد نيز بر همان مبنا تنظيم و محاسبه مى‌شود.

(مسأله ٩٤١) كسى كه آغاز سالش را نمى‌داند براى تعيين آغاز سال با حاكم شرع مصالحه مى‌كند.

(مسأله ٩٤٢) كسى كه چندين شغل دارد، نمى‌تواند براى هر كدام سال جداگانه بگيرد، بلكه بايد براى همه آنها يك مبدء تعيين كند، چه در طول سال سودى برده باشد يا نه.

(مسأله ٩٤٣) مكلّف بايد در آغاز سالش همه پولهاى موجود و اجناس موجودى را كه با استفاده از آنها از بين خواهد رفت (مانند خوردنيها) محاسبه كند و خمس آنها را پرداخت كند.

(مسأله ٩٤٤) لوازم خانه و آشپزخانه كه از منافع سال خريدارى شده و تا پايان سال مورد استفاده قرار نگرفته خمس دارد، اگر چه براى سالهاى بعد مورد نياز است.

(مسأله ٩٤٥) پارچه ندوخته، لباس دوخته پوشيده نشده، كتاب و هر كالاى ديگرى كه تا پايان سال مورد استفاده واقع نشده، خمس دارد.