مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٩ - اختیارات وسیع حاکم شرعی
صِرف شهوترانی بوده، پیغمبر اجازه نداده است.
پس موضوع اختیارات وسیع حاکم راهی است که اسلام در بطن خودش قرار داده برای آسان بودن انطباق با نیازهای واقعی، نه با پسندها که همیشه ایندو با هم اشتباه میشوند و ما [به غلط] پسند زمان را مقیاس میگیریم. دینی که با پسند مردم بخواهد انطباق پیدا کند دین نیست، همان لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ اهْوائَهُمْ ... [١] است. دین آمده که پسندها را براساس نیازها [با دستورات خود] تطبیق دهد ولی خودش هم باید با نیازهای واقعی و فطری هماهنگ باشد.
- ... برای جلوگیری از این نوع تصادفها و تضادها چه فکری در اسلام شده است؟.
راهش روشن است. وقتی که ما میگوییم عقل، معنایش این نیست که هرکسی بنشیند با خودش خیالی بکند و بعد بگوید: عقل من اینجور حکم میکند؛ همان طور که در سایر مسائل میبینید یک چیزی متد علمی دارد، روی متد علمی باید عمل بشود وگرنه اشکالاتی به وجود میآید. من دستور آن راهی را که در اسلام وجود دارد عرض میکنم و به راهی که عمل میشود- و ناقص است- کاری ندارم.
مثالی عرض میکنم. میخواهم بگویم نقصی است که در دستگاه ما- هم روحانیت و هم غیر روحانیت ما- وجود دارد. مرحوم آقای بروجردی فتوایی داشت در آنچه که معروف است به «لباس مشکوک». مقصود این است که چیزهایی هست که نمیشود در نماز همراه انسان باشد؛ یعنی نمیشود چیزی که از اجزای حیوان حرام گوشت است، در نماز با انسان باشد. مثلًا اگر در بدن انسان موی گربه باشد، نماز درست نیست. مسئله دیگر اینکه اگر چیزی را ما نمیدانیم از چه ساخته شده، حیوانی است یا غیرحیوانی، و اگر حیوانی است آیا از حیوان حرام گوشت است یا حلال گوشت، اینجا تکلیف چیست؟ اغلب علما فتوایشان این است که وقتی نمیدانیم، مانعی ندارد. آقای بروجردی فتوایشان بر احتیاط بود، میگفتند اگر نمیدانیم باید احتیاط کرد. خودش هم احتیاط میکرد. ایشان دندان عاریه داشت.
[١] مؤمنون/ ٧١