دوری و نزدیکی نیز از امور نسبی است. یک وقت میگویید خانه ما نیروی هوایی است. میگویند خانه شما چقدر دور است! یک وقت هم میگویند قم نزدیک تهران است. اگر با مقیاس فاصله شهرها اندازه بگیرند، قم را نزدیک فرض میکنند. اما اگر به مقیاس فاصله خانهها حساب کنند، از اینجا تا نیروی هوایی دور است. این است که میگوییم دوری و نزدیکی یک امر نسبی است؛ یعنی نمیشود به طور کلی گفت دوری فلان مقدار است و نزدیکی فلان مقدار، بلکه باید گفت دوری و نزدیکی نسبت به چیست و در چه مقیاسی است. این امور را که به نسبتها فرق میکنند، امور نسبی میگویند و بهطور کلی نمیشود روی آنها حکم کرد؛ یعنی تا دو شیء را مقایسه نکنند و با مقیاس معینی اندازه نگیرند، نمیشود روی این مفاهیم حکم کرد. ولی بعضی از امور، مطلق است. البته برخی این مطلب را انکار میکنند و میگویند امر مطلق وجود ندارد، که این هم حرف غلطی است. در هر حال بعضی از امور، امور مطلق است مثل اعداد و همچنین مقادیر. آیا عدد ٢٠ نسبت به اشیاء فرق میکند؟ یعنی اگر بگویید بیست گردو یا بگویید بیست ستاره، اینها در عدد با هم فرق میکند؟ نه، عدد آنها یکی است، از لحاظ کمیت با هم فرقی ندارند. مقادیر نیز همینطور است. حتی درباره زمان هم این گونه است. مقادیر، مطلق است. مثلًا پارچه را با متر میسنجند. اگر مقدار پارچه را معین کنند مثلًا بگویند ٨٠/ ١ متر و یا بگویند انسان طولش ٨٠/ ١ متر است، در اینجا ٨٠/ ١ نسبت به همه جا و همه کس فرق نمیکند در صورتی که در بزرگی و کوچکی، اینها خیلی فرق میکرد.

معلوم شد که بعضی امور نسبی هستند و بعضی دیگر مطلق.

راجع به خیلی از امور این بحث پیش آمده است که آیا نسبی هستند یا مطلق، از جمله در باب خود علم، خود حقیقت. آیا حقیقت نسبی است یا مطلق؟ آیا علم نسبی است یا مطلق؟ که نمیخواهیم وارد این بحث بشویم.

حال میخواهیم ببینیم آیا عدالت نسبی است یا مطلق؟ اگر عدالت نسبی باشد، آنوقت حرف آن جاهلها به کرسی مینشیند که عدالت نسبی است، در نتیجه در هر جامعهای یک جور است، در هر زمان هم یک جور است. پس عدالت نمیتواند یک دستور مطلق داشته باشد و بنابراین هیچ مکتبی نمیتواند یک دستور مطلق بدهد و بگوید این عدالت است و باید همیشه و همه جا اجرا شود. حداکثر میتواند برای